آیة الکرسی
- شروع کننده موضوع ملیسا
- تاریخ شروع
فواید خواندن ایت الکرسی!
امام محمد باقر از امير المومنين (ع) روايت فرموده: هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد
رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه
اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.
در اين زمان ابليس ترسيد و به قومش گفت امشب حادثه اي بزرگ اتفاق افتاده است
باشيد تا من عالم را بگردم و خبر بياورم.)
ابليس عالم را گشت تا به شهر مدينه رسيد مردي را ديد و از او سوال كردديشب چه
حادثه اي اتفاق افتاد)
مرد گفت رسول خدا فرمودآيه اي از گنج هاي عرش نازل شد كه بت هاي جهان به
خاطر آن آيه همگي با صورت به زمين خوردند. ابليس بعد از شنيدن حادثه به نزد قومش
رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.)
آيت الكرسي سيد آيات قرآن
پيامبر به حضرت علي (ع) فرموديا علي !من سيد عربم/مكه سيد شهر هاست/كوه
سينا سيد همه كوه هاست/جبرئيل سيد همه فرشتگان است/فرزندانت سيد جوانان
اهل بهشتند/قرآن سيد همه كتاب هاست/بقره سيد همه سوره هاي قرآن است /و
در بقره يك آيه است كه آن آيه پنجاه كلمه دارد و هر كلمه پنجاه بركت دارد و آن آيت الكرسي است.
پاداش كسي كه آيت الكرسي را زياد مي خواند
عبدالله بن عوف گفته استشبي خواب ديدم كه قيامت شده است و من را آوردند و
حساب من را به آساني بررسي كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ هاي زيادي به
من نشان دادند. به من گفتند: درهاي اين كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم پنجاه درب داشت.
بعد گفتند: خانه هايش را بشمار. ديدم صد و هفتاد و پنج خانه بود. به من گفتند اين خانه ها مال توست.
آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پريدم و خدا را شكر گفتم.صبح كه شد نزد ابن سيرين
رفتم و خواب را برايش تعريف كردم.او گفت : معلوم است كه تو آيه الكرسي زياد مي خواني
گفتم : بله ؛ همين طور است. ولي تو از كجا فهميدي. گفت براي اينكه اين آيه پنجاه كلمه و
صد و هفتاد و پنج حرف دارد. من از زيركي حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آيه الكرسي
را بسيار بخواند سختي هاي مرگ بر او آسان مي شود.)
داستان نزول
رسول اكرم (ص)فرمود:چون خداي متعال خواست سوره ي حمد و آيه هاي شهدالله
(هجده و نوزده آل عمران) و قل اللهم (بیست و شش و بست و هفت آل عمران) و سوره توحيد و آيه الكرسي را به زمين
نازل كندهمگي به عرش الهي چنگ زدند در حالي كه بين آن ها و خداوند حجابي نبود.
سپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوي كساني كه عصيان و گناه
مي كنند مي فرستي ؛ در حالي كه ما پاك و مطهر هستيم.
سپس خداي متعال فرمود به عزت و جلال خودم سوگند ، هيچ كس شما را بعد از نماز
نخواند مگر اين كه او را در مرتبه بالاي قدس جاي دهم كه از نعمت هاي آن استفاده كنند
و در هر روز هفتاد بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز هفتاد حاجت او را برآورم هرچند
كه بسيار گناه كرده باشد كه كمترين آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد.)او را
از هر دشمني پناه مي دهم و براي پيروزي بر هر دشمني ياريش مي دهم و مانعي به
جز مرگ براي بهشت رفتن او نباشد.( يعني بعد از مرگ بلافاصله به بهشت مي رود)
آيت الكرسي براي حفظ چشم
بعد از هر نماز دستان را روي چشم بگذاريد و بعد از خواندن آيت الكرسي بگوييداللهم
احفظ حدقتي بحق حدقتي علي بن ابيطالب(ع))
بعد از نماز
پيامبر فرمودند: هر كس آيه الكرسي را بعد از نماز بخواند هفت آسمان شكافته گردد و
به هم نيايد تا خداوند متعال به سوي خواننده آيت الكرسي نظر رحمت افكند و فرشته اي
را بر انگيزد كه از آن زمان تا فرداي آن كارهاي خوبش را بنويسد و كارهاي بدش را محو كند.
رسول اكرم (ص) فرمود: يا علي بر تو باد به خواندن آيه الكرسي بعد از هر نماز واجب.
زيرا به غير از پيغمبر و صديق و شهيد كسي به خواندن آن بعد از هر نماز محافظت
نمي كند و هر كس بعد از هر نماز آيه الكرسي را بخواند به جز خداوند متعال كسي او
را قبض روح نمي كند و مانند كسي باشد كه همراه پيامبران خدا جهاد كرده تا شهيد
شده است و فرمود: بعد از مرگ بلا فاصله داخل بهشت مي شود و به جز انسان صديق
و عابد كسي بر خواندن آيه الكرسي مواظبت نمي كند.
در روايتي از امام باقر آمده استهر كس آيه الكرسي را بعد از هر نماز بخواند از فقر
و بيچارگيدر امان شود و رزق او وسعت يابد و خداوند به او از فضل خودش مال زيادي بخشد.)
رسول اكرم فرمودندك هر كس آيه الكرسي را بعد از هر نماز واجب بخواند نمازش قبول
درگاه حق مي گردد و در امان خدا باشد و خداوند او را از بلاها و گناهان نگه دارد.
جهت نور چشم بعد از هر نماز دست بر چشم بگذارد و آيه الكرسي بخواند و بگويد
اعيذ نور بصري بنور الله الذي لا يطفي)
خداوند به موسي بن عمران وحي فرمود:كسي كه بعد از نماز واجبش آيه الكرسي
بخواند خداوند متعال به او قلب شاكرين *اجر انبيا و عمل صديقين را عطا فرمايد و چيزي
جز مرگ از داخل شدن او به بهشت جلوگيري نمي نمايد.مداومت نمي نمايد به آن مگر
پيامبر يا صديق يا كسي كه از او راضي شده ام و يا شخصي كه شهادت را روزي او
مي نمايم.
سفر
امام صادق (ع) فرمود: سفر را با دادن صدقه و يا با خواندن آيت الكرسي آغاز كنيد. كسي
كه در سفر هر شب آيه الكرسي را بخواند هم خودش در سلامت باشد و هم چيزهايي
كه همراه اوست.
با اين همه فايده چرا ما اين آيات شريفه را جدي نميگيريم؟!
امام محمد باقر از امير المومنين (ع) روايت فرموده: هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد
رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه
اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.
در اين زمان ابليس ترسيد و به قومش گفت امشب حادثه اي بزرگ اتفاق افتاده است
باشيد تا من عالم را بگردم و خبر بياورم.)
ابليس عالم را گشت تا به شهر مدينه رسيد مردي را ديد و از او سوال كردديشب چه
حادثه اي اتفاق افتاد)
مرد گفت رسول خدا فرمودآيه اي از گنج هاي عرش نازل شد كه بت هاي جهان به
خاطر آن آيه همگي با صورت به زمين خوردند. ابليس بعد از شنيدن حادثه به نزد قومش
رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.)
آيت الكرسي سيد آيات قرآن
پيامبر به حضرت علي (ع) فرموديا علي !من سيد عربم/مكه سيد شهر هاست/كوه
سينا سيد همه كوه هاست/جبرئيل سيد همه فرشتگان است/فرزندانت سيد جوانان
اهل بهشتند/قرآن سيد همه كتاب هاست/بقره سيد همه سوره هاي قرآن است /و
در بقره يك آيه است كه آن آيه پنجاه كلمه دارد و هر كلمه پنجاه بركت دارد و آن آيت الكرسي است.
پاداش كسي كه آيت الكرسي را زياد مي خواند
عبدالله بن عوف گفته استشبي خواب ديدم كه قيامت شده است و من را آوردند و
حساب من را به آساني بررسي كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ هاي زيادي به
من نشان دادند. به من گفتند: درهاي اين كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم پنجاه درب داشت.
بعد گفتند: خانه هايش را بشمار. ديدم صد و هفتاد و پنج خانه بود. به من گفتند اين خانه ها مال توست.
آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پريدم و خدا را شكر گفتم.صبح كه شد نزد ابن سيرين
رفتم و خواب را برايش تعريف كردم.او گفت : معلوم است كه تو آيه الكرسي زياد مي خواني
گفتم : بله ؛ همين طور است. ولي تو از كجا فهميدي. گفت براي اينكه اين آيه پنجاه كلمه و
صد و هفتاد و پنج حرف دارد. من از زيركي حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آيه الكرسي
را بسيار بخواند سختي هاي مرگ بر او آسان مي شود.)
داستان نزول
رسول اكرم (ص)فرمود:چون خداي متعال خواست سوره ي حمد و آيه هاي شهدالله
(هجده و نوزده آل عمران) و قل اللهم (بیست و شش و بست و هفت آل عمران) و سوره توحيد و آيه الكرسي را به زمين
نازل كندهمگي به عرش الهي چنگ زدند در حالي كه بين آن ها و خداوند حجابي نبود.
سپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوي كساني كه عصيان و گناه
مي كنند مي فرستي ؛ در حالي كه ما پاك و مطهر هستيم.
سپس خداي متعال فرمود به عزت و جلال خودم سوگند ، هيچ كس شما را بعد از نماز
نخواند مگر اين كه او را در مرتبه بالاي قدس جاي دهم كه از نعمت هاي آن استفاده كنند
و در هر روز هفتاد بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز هفتاد حاجت او را برآورم هرچند
كه بسيار گناه كرده باشد كه كمترين آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد.)او را
از هر دشمني پناه مي دهم و براي پيروزي بر هر دشمني ياريش مي دهم و مانعي به
جز مرگ براي بهشت رفتن او نباشد.( يعني بعد از مرگ بلافاصله به بهشت مي رود)
آيت الكرسي براي حفظ چشم
بعد از هر نماز دستان را روي چشم بگذاريد و بعد از خواندن آيت الكرسي بگوييداللهم
احفظ حدقتي بحق حدقتي علي بن ابيطالب(ع))
بعد از نماز
پيامبر فرمودند: هر كس آيه الكرسي را بعد از نماز بخواند هفت آسمان شكافته گردد و
به هم نيايد تا خداوند متعال به سوي خواننده آيت الكرسي نظر رحمت افكند و فرشته اي
را بر انگيزد كه از آن زمان تا فرداي آن كارهاي خوبش را بنويسد و كارهاي بدش را محو كند.
رسول اكرم (ص) فرمود: يا علي بر تو باد به خواندن آيه الكرسي بعد از هر نماز واجب.
زيرا به غير از پيغمبر و صديق و شهيد كسي به خواندن آن بعد از هر نماز محافظت
نمي كند و هر كس بعد از هر نماز آيه الكرسي را بخواند به جز خداوند متعال كسي او
را قبض روح نمي كند و مانند كسي باشد كه همراه پيامبران خدا جهاد كرده تا شهيد
شده است و فرمود: بعد از مرگ بلا فاصله داخل بهشت مي شود و به جز انسان صديق
و عابد كسي بر خواندن آيه الكرسي مواظبت نمي كند.
در روايتي از امام باقر آمده استهر كس آيه الكرسي را بعد از هر نماز بخواند از فقر
و بيچارگيدر امان شود و رزق او وسعت يابد و خداوند به او از فضل خودش مال زيادي بخشد.)
رسول اكرم فرمودندك هر كس آيه الكرسي را بعد از هر نماز واجب بخواند نمازش قبول
درگاه حق مي گردد و در امان خدا باشد و خداوند او را از بلاها و گناهان نگه دارد.
جهت نور چشم بعد از هر نماز دست بر چشم بگذارد و آيه الكرسي بخواند و بگويد
اعيذ نور بصري بنور الله الذي لا يطفي)
خداوند به موسي بن عمران وحي فرمود:كسي كه بعد از نماز واجبش آيه الكرسي
بخواند خداوند متعال به او قلب شاكرين *اجر انبيا و عمل صديقين را عطا فرمايد و چيزي
جز مرگ از داخل شدن او به بهشت جلوگيري نمي نمايد.مداومت نمي نمايد به آن مگر
پيامبر يا صديق يا كسي كه از او راضي شده ام و يا شخصي كه شهادت را روزي او
مي نمايم.
سفر
امام صادق (ع) فرمود: سفر را با دادن صدقه و يا با خواندن آيت الكرسي آغاز كنيد. كسي
كه در سفر هر شب آيه الكرسي را بخواند هم خودش در سلامت باشد و هم چيزهايي
كه همراه اوست.
با اين همه فايده چرا ما اين آيات شريفه را جدي نميگيريم؟!
ارزش و جایگاه آیة الکرسی
ارزش و جایگاه آیة الکرسی
خداوند در یک حدیث قدسی می فرماید:
این آیه با عظمت و پرخیر و برکت را به بندگانم هدیه می کنم.
پیامبر(ص) فرمود:
آیت الکرسی سیّد آیه ها و برترین آیه قرآن است، و همه خیرهای دنیا و آخرت را دارد. و نزد ساق عرش، خداوند را تقدیس می کند و از گنجینه رحمت در زیر عرش الهی نازل و به پیامبر عطا شده است.
حضرت علی(ع) فرمودند:
اگر بدانید که آیت الکرسی چیست، در هیچ حالی آن را ترک نخواهید کرد.
رسول اکرم(ص) فرمود:
در آیت الکرسی، پنجاه کلمه است، و در هر کلمه پنجاه برکت و خیر وجود دارد.
امام صادق(ع) فرمود:
همانا من از آیت الکرسی برای بالا رفتن درجات استفاده می کنم.
از پیامبر(ص) پرسیدند: قرآن برتر است یا تورات؟
پیامبر(ص) فرمود: در قرآن آیه ای است که از تمام کتابهایی که خداوند بر پیامبرانش نازل کرده بهتر و بالاتر است، و آن آیت الکرسی است.
حضرت فاطمه(س) می فرماید که پدرم فرمود:
خیر و برکت شما با خواندن آیت الکرسی افزایش می یابد.
پیامبر(ص) خطاب به علی(ع) فرمود:
یا علی! آیت الکرسی را به فرزندان، همسایگان و همگان بیاموز، چرا که این آیه از تمام آیات نازل شده باعظمت تر است.
منبع: عروت المتقین، ص3
ارزش و جایگاه آیة الکرسی
خداوند در یک حدیث قدسی می فرماید:
این آیه با عظمت و پرخیر و برکت را به بندگانم هدیه می کنم.
پیامبر(ص) فرمود:
آیت الکرسی سیّد آیه ها و برترین آیه قرآن است، و همه خیرهای دنیا و آخرت را دارد. و نزد ساق عرش، خداوند را تقدیس می کند و از گنجینه رحمت در زیر عرش الهی نازل و به پیامبر عطا شده است.
حضرت علی(ع) فرمودند:
اگر بدانید که آیت الکرسی چیست، در هیچ حالی آن را ترک نخواهید کرد.
رسول اکرم(ص) فرمود:
در آیت الکرسی، پنجاه کلمه است، و در هر کلمه پنجاه برکت و خیر وجود دارد.
امام صادق(ع) فرمود:
همانا من از آیت الکرسی برای بالا رفتن درجات استفاده می کنم.
از پیامبر(ص) پرسیدند: قرآن برتر است یا تورات؟
پیامبر(ص) فرمود: در قرآن آیه ای است که از تمام کتابهایی که خداوند بر پیامبرانش نازل کرده بهتر و بالاتر است، و آن آیت الکرسی است.
حضرت فاطمه(س) می فرماید که پدرم فرمود:
خیر و برکت شما با خواندن آیت الکرسی افزایش می یابد.
پیامبر(ص) خطاب به علی(ع) فرمود:
یا علی! آیت الکرسی را به فرزندان، همسایگان و همگان بیاموز، چرا که این آیه از تمام آیات نازل شده باعظمت تر است.
منبع: عروت المتقین، ص3
- هیچ کس خلیفه خدا نمیشود مگر او بخواهد و به آن اندازه که او بخواهد
h-s90
عضو جدید
سلام عیدتون مبارک
فضیلت و خواص آیه الکرسی
یکی از بافضیلت ترین آیات قران کریم آیه 255 سوره بقره است که به آیه الکرسی شهرت دارد. در روایات نقل شده است که آیه الکرسی قله آیات قرآنی است . و همه پیروان اسلام را به قرائت و پناه جویی و استشفای از ان سفارش کرده اند.
رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم خطاب امام علی علیه السلام فرمودند: قرآن، کلام برتر و سرور سخن هاست و سوره بقره برتر و سرور سوره های قرآن است و در سوره بقره آیه الکرسی از بقیه آیات ارزشمندتر است.
از ابن عباس نقل شده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم هرگاه آخرین آیه سوره بقره یا آیه الکرسی را قرائت می فرمود می خندید و می گفت: این آیه از گنجینه خدای رحمان از زیر عرش نازل شده است.
در پاره ای از سفارشات ائمه معصومین علیهم السلام به قرائت این آیه در مکان یا زمان خاصی اشاره شده است از جمله:
الف) پس از نمازهای واجب
از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده است: از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم هنگامی که بالای منبر بود شنیدم که فرمود: هر کس آیه الکرسی را بعد از نمازهای واجب قرائت نماید هیچ چیز نمی تواند مانع وارد شدن او به بهشت شود.
ب) هنگام وضو ساختن
امام باقر علیه السلام در این باره فرمود: هر کس در پی وضویش آیه الکرسی را قرائت نماید خداوند 40 سال ثواب عبادت را به او عطا می کند و 40 درجه بر درجات او افزوده می شود و او را با حوریان بهشتی تزویج می نماید.
ج) در وقت سجده گزاردن
امام باقر علیه السلام می فرمایند: هر کس در حال سجده آیه الکرسی را بخواند به آتش جهنم وارد نمی شود.
د) روزهای جمعه
روز جمعه، عید مسلمانان و برترین روزهاست. اعمال نیک در این روز پاداشی دو برابر خواهد داشت. از جمله اعمال نیک در این روز قرائت آیه الکرسی می باشد و روایت است که امام سجاد علیه السلام صبحگاه و در تعقیب نماز صبح روز جمعه «آیه الکرسی» را بارها قرائت می فرمود.
آثار و برکات آیه الکرسی
قرائت آیه الکرسی منشأ فواید و بهره های فراوانی برای قاری آن و اطرافیان او خواهد بود که به چند نمونه اشاره می شود:
1) امنیت در سفر؛
2)دفع ترس از تنهایی؛
3)دفع ترس از گزندگان؛
4) حفظ اموال؛
5) امنیت در خواب؛دفع دشمن؛
6) دفع دشمن؛
7) شفای بیماری ها؛
8) دور شدن بدی ها و شیاطین؛
9) آمرزش اموات؛
10) برآورده شدن حاجات؛
11) تقویت حافظه
ختومات مجرب آیة الکرسی
1) آیه الکرسی را به عدد لفظ کرسی یعنی«290» مرتبه بخواند و از «وهو العلی العظیم» تجاوز نکند اگر سهوا گذشت از سر بگیرد. هم چنین گفته اند به عدد نام خود بخواند ابواب فتوحات بر روی او گشوده می گردد و سعادت به او روی می آورد. و فقر از او دور می شود
2) برای تحبیب شرعی به عدد نام طالب و مطلوب خوانده شود اثری عجیب دارد. .
3) گویند هرگاه کسی به اعتقاد درست متوجه این ختم عظیم الشأن بشود تا سه روز حاجت او روا شود و روش ختم چنین است:
یک بار آیة الکرسی را با «اعوذ بالله» و «بسم الله» و یک بار «حمد» با سوره «قل هو الله احد» که هر بار سوره «اخلاص» را می خواند با «بسم الله الرحمن الرحیم» شروع کند و این سوره را بعد از «حمد» 5 مرتبه بخواند و یازده بار سوره «کوثر» و صد صلوات بفرستد تا سه روز ان شاءالله مراد او حاصل شود و ثواب ختم را به روح چهار پیغمبر که «آدمصفی الله، ابراهیم خلیل الله، موسی کلیم الله، محمد حبیب الله» فرستد حاجتش برآورده شود.
MohammadReza.e
عضو جدید
فوايداية الکرسی
خلاصه : هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.: فواید آیه الکرسی:
امام محمد باقر از امير المومنين (ع) روايت فرموده: هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.
در اين زمان ابليس ترسيد و به قومش گفت :"امشب حادثه اي بزرگ اتفاق افتاده است باشيد تا من عالم را بگردم و خبر بياورم.
ابليس عالم را گشت تا به شهر مدينه رسيد مردي را ديد و از او سوال كرد: " ديشب چه حادثه اي اتفاق افتاد"
مرد گفت "رسول خدا فرمود:" آيه اي از گنج هاي عرش نازل شد كه بت هاي جهان به خاطر آن آيه همگي با صورت به زمين خوردند. ابليس بعد از شنيدن حادثه به نزد قومش رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.
آيت الكرسي سيد آيات قرآن
پيامبر به حضرت علي (ع) فرمود: " يا علي ! من سيد عربم-مكه سيد شهر هاست- كوه سينا سيد همه كوه هاست- جبرئيل سيد همه فرشتگان است – فرزندانت سيد جوانان اهل بهشتند- قرآن سيد همه كتاب هاست – بقره سيد همه سوره هاي قرآن است – ودر بقره يك آيه است كه آن آيه 50كلمه دارد و هر كلمه 50 بركت دارد و آن آيت الكرسي است.
پا داش كسي كه آيت الكرسي را زياد مي خواند
عبدالله بن عوف گفته است:" شبي خواب ديدم كه قيامت شده است و من را آوردند و حساب من را به آساني بررسي كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ هاي زيادي به من نشان دادند. به من گفتند: درهاي اين كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم 50 درب داشت.
بعد گفتند: خانه هايش را بشمار. ديدم 175 خانه بود. به من گفتند اين خانه ها مال توست. آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پريدم و خدا را شكر گفتم. صبح كه شد نزد ابن سيرين رفتم و خواب را برايش تعريف كردم.
او گفت : معلوم است كه تو آيه الكرسي زياد مي خواني. گفتم : بله ؛ همين طور است. ولي تو از كجا فهميدي. گفت براي اينكه اين آيه 50 كلمه و 175 حرف دارد. من از زيركي حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آيه الكرسي را بسيار بخواند سختي هاي مرگ بر او آسان مي شود.
داستان نزول
رسول اكرم (ص) فرمود: چون خداي متعال خواست سوره ي حمد و آيه هاي شهدالله (18و19 آل عمران) و قل اللهم (26-27آل عمران) و سوره توحيد و آيه الكرسي را به زمين نازل كندهمگي به عرش الهي چنگ زدند در حالي كه بين آن ها و خداوند حجابي نبودسپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوي كساني كه عصيان و گناه مي كنند مي فرستي ؛ در حالي كه ما پاك و مطهر هستيم. سپس خداي متعال فرمود :" به عزت و جلال خودم سوگند ، هيچ كس شما را بعد از نماز نخواند مگر اين كه او را در مرتبه بالاي قدس جاي دهم كه از نعمت هاي آن استفاده كنند و در هر روز 70 بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز 70 حاجت او را برآورم هرچند كه بسيار گناه كرده باشد كه كمترين آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد. او را از هر دشمني پناه مي دهم و براي پيروزي بر هر دشمني ياريش مي دهم و مانعي به جز مرگ براي بهشت رفتن او نباشد.( يعني بعد از مرگ بلافاصله ببهشت مي رود).
خلاصه : هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.: فواید آیه الکرسی:
امام محمد باقر از امير المومنين (ع) روايت فرموده: هنگامي كه آيت الكرسي نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آيه الكرسي آيه اي است كه از گنج عرش نازل شده و زماني كه اين آيه نازل گشت هر بتي كه در جهان بود با صورت به زمين خورد.
در اين زمان ابليس ترسيد و به قومش گفت :"امشب حادثه اي بزرگ اتفاق افتاده است باشيد تا من عالم را بگردم و خبر بياورم.
ابليس عالم را گشت تا به شهر مدينه رسيد مردي را ديد و از او سوال كرد: " ديشب چه حادثه اي اتفاق افتاد"
مرد گفت "رسول خدا فرمود:" آيه اي از گنج هاي عرش نازل شد كه بت هاي جهان به خاطر آن آيه همگي با صورت به زمين خوردند. ابليس بعد از شنيدن حادثه به نزد قومش رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.
آيت الكرسي سيد آيات قرآن
پيامبر به حضرت علي (ع) فرمود: " يا علي ! من سيد عربم-مكه سيد شهر هاست- كوه سينا سيد همه كوه هاست- جبرئيل سيد همه فرشتگان است – فرزندانت سيد جوانان اهل بهشتند- قرآن سيد همه كتاب هاست – بقره سيد همه سوره هاي قرآن است – ودر بقره يك آيه است كه آن آيه 50كلمه دارد و هر كلمه 50 بركت دارد و آن آيت الكرسي است.
پا داش كسي كه آيت الكرسي را زياد مي خواند
عبدالله بن عوف گفته است:" شبي خواب ديدم كه قيامت شده است و من را آوردند و حساب من را به آساني بررسي كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ هاي زيادي به من نشان دادند. به من گفتند: درهاي اين كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم 50 درب داشت.
بعد گفتند: خانه هايش را بشمار. ديدم 175 خانه بود. به من گفتند اين خانه ها مال توست. آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پريدم و خدا را شكر گفتم. صبح كه شد نزد ابن سيرين رفتم و خواب را برايش تعريف كردم.
او گفت : معلوم است كه تو آيه الكرسي زياد مي خواني. گفتم : بله ؛ همين طور است. ولي تو از كجا فهميدي. گفت براي اينكه اين آيه 50 كلمه و 175 حرف دارد. من از زيركي حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آيه الكرسي را بسيار بخواند سختي هاي مرگ بر او آسان مي شود.
داستان نزول
رسول اكرم (ص) فرمود: چون خداي متعال خواست سوره ي حمد و آيه هاي شهدالله (18و19 آل عمران) و قل اللهم (26-27آل عمران) و سوره توحيد و آيه الكرسي را به زمين نازل كندهمگي به عرش الهي چنگ زدند در حالي كه بين آن ها و خداوند حجابي نبودسپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوي كساني كه عصيان و گناه مي كنند مي فرستي ؛ در حالي كه ما پاك و مطهر هستيم. سپس خداي متعال فرمود :" به عزت و جلال خودم سوگند ، هيچ كس شما را بعد از نماز نخواند مگر اين كه او را در مرتبه بالاي قدس جاي دهم كه از نعمت هاي آن استفاده كنند و در هر روز 70 بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز 70 حاجت او را برآورم هرچند كه بسيار گناه كرده باشد كه كمترين آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد. او را از هر دشمني پناه مي دهم و براي پيروزي بر هر دشمني ياريش مي دهم و مانعي به جز مرگ براي بهشت رفتن او نباشد.( يعني بعد از مرگ بلافاصله ببهشت مي رود).
از على علیه السلام نقل شده که فرمودند: " برگزیده قرآن سوره بقره و برگزیده بقره، آیة الكرسى است، در آن پنجاه كلمه است و در هر كلمهاى پنجاه بركت است". و نیز فرمودند: بعد از شنیدن فضیلت این آیه، شبى بر من نگذشت، مگر آنكه آیة الكرسی را خوانده باشم.
اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ ما بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَۆُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (بقره ـ 255)
اللَّه، كه جز او معبودى نیست، زنده و برپادارنده است. نه خوابى سبك او را فرا گیرد و نه خوابى سنگین. آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. كیست آنكه جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت كند. گذشته و آینده آنان را مىداند. و به چیزى از علم او احاطه پیدا نمىكنند مگر به مقدارى كه او بخواهد. كرسى (علم و قدرت) او آسمانها و زمین را در برگرفته و نگهدارى آن دو بر او سنگین نیست و او والا و بزرگ است.
به مناسبت وجود كلمهى «كرسى» در آیه، رسول اكرم صلى اللَّه علیه و آله این آیه «آیة الكرسی» نامید. در روایات شیعه و سنى آمده است كه این آیه به منزلهى قلّه قرآن است و بزرگترین مقام را در میان آیات دارد. (تفسیر روح المعانى، ج 3، ص 10 و تفسیر المیزان، ج 2، ص 354)
در اهمیت و فضیلت این آیه همین بس كه از پیامبر گرامى اسلام صلی الله علیه و آله نقل شده است كه از ابى بن كعب سۆال كرد و فرمود: كدام آیه برترین آیه كتاب اللَّه است؟ عرض كرد: اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، پیامبر صلی الله علیه و آله دست بر سینه او زد و فرمود: دانش بر تو گوارا باد، سوگند به كسى كه جان محمد صلی الله علیه و آله در دست او است این آیه داراى دو زبان و دو لب است كه در پایه عرش الهى تسبیح و تقدیس خدا مىگوید.
در حدیث دیگرى از على علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله مىخوانیم كه فرمود: " برگزیده قرآن سوره بقره و برگزیده بقره، آیة الكرسى است، در آن پنجاه كلمه است و در هر كلمهاى پنجاه بركت است".
همچنین نسبت به تلاوت این آیه سفارش بسیار شده است، از على علیه السلام نقل كردهاند كه فرمود:
بعد از شنیدن فضیلت این آیه، شبى بر من نگذشت، مگر آنكه آیة الكرسی را خوانده باشم. (تفسیر نمونه، ج 2، ص 191 المیزان، ج 2، ص 355)
در این آیه، شانزده مرتبه نام خداوند و صفات او مطرح شده است. به همین سبب آیة الكرسی را شعار و پیام توحید دانستهاند. هر چند در قرآن بارها شعار توحید با بیانات گوناگون مطرح شده است، مانند: «لا إله الا الله» (صافات، 35)، «لا إِلهَ إِلَّا هُوَ» (بقره، 16)، «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ» (انبیاء، 87)، «لا إِلهَ إِلَّا أَنَا» (نحل، 2)، ولى در هیچ كدام آنها مثل آیة الكرسی در كنار شعار توحید، صفات خداوند مطرح نشده است.
مجموعهاى از صفات جمال و جلال او
ابتدا از ذات اقدس الهى و مساله توحید اسماء حسنى و صفات او شروع مىكند، مىفرماید:" خداوند هیچ معبودى جز او نیست" (اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ).
كلمه «إِلهَ» درباره هر معبودى بكار مى رود، خواه حقّ و یا باطل، «أَ فَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ» (فرقان، 43) ولى كلمه «الله» نام ذات مقدّس الهى است. معبودانِ غیر از خدا، از آفریدن مگسى عاجزند «لَنْ یَخْلُقُوا ذُباباً» (حج، 73) و آنان كه به پرستش غیر خدا مى پردازند، از بلنداى توحید به درههاى خوفناك سقوط مى كنند.«وَ مَنْ یُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّیْرُ» (حج، 31) «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» اوّلین صفحه شناسنامهى هر مسلمان است. اوّلین شعار و دعوت پیامبر اسلام صلى اللَّه علیه و آله نیز با همین جمله بود:«قولوا لا إله الا الله تفلحوا» (كنز العمّال، ح 35541) هم چنان كه فرمود: «من قال لا إله الا الله مخلصا دخل الجنة و اخلاصه بها ان تحجزه لا إله الا الله عما حرم الله»
هر كس خالصانه شعار توحید سر دهد، وارد بهشت مىشود و نشان اخلاص او آن است كه گفتن «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» وى را از حرام هاى الهى دور سازد. (ثواب الاعمال، ص 20)
امام صادق علیه السلام فرمودند: «قول لا إله الا الله ثمن الجنة» (بحار الانوار، ج 93، ص 196) گفتن «لا إله الا الله» بهاى بهشت است.
هم چنان كه امام رضا علیه السلام در حدیث قدسى نقل كرده اند: «كلمة لا إله إلا الله حصنى» (بحارالانوار، ج 3، ص 7) كلمهى توحید، دژ مستحكم الهى است.
اعتقاد به توحید، همه ى قدرتها و جاذبه ها را در چشم انسان كوچك و حقیر مى كند. نمونهاى از آثار تربیتى توحید همین است كه مسلمانان در برابر پادشاهان و صاحبان قدرت سجده نمى كردند. در دربار نجاشى پادشاه حبشه، پناهندگان مسلمان گفتند: «لا نسجد الا لله» ما به غیر خدا سجده نمىكنیم. (سیرهى حلبى، ج 1، ص 387) دحیه كلبى یكى دیگر از مسلمانان در كاخ قیصر روم، سجده نكرد و در جواب كاخ نشینان گفت: «لا أسجد لغیر الله» من براى غیر خداوند سجده نمىكنم. (سیره حلبى، ج 3، ص 272)
على علیه السلام فرمودند: «لا تكن عبد غیرك و قد جعلك الله حرا» (نهج البلاغه، نامهى 31) بنده دیگرى مباش كه خداوند تو را آزاد آفریده است.
لازم است مسلمانان هر روز و در هر جا با صداى بلند، اذان بگویند و فریاد آزادى از بندگى خدایان دروغین و طاغوتها را سر دهند. و گوش نوزادان خود را قبل از هر صدایى، با طنین توحید «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» آشنا سازند.
در ادامه آیه مى افزاید:" خداوندى كه زنده و قائم به ذات خویش است و موجودات دیگر عالم، قائم به او هستند" (الْحَیُّ الْقَیُّومُ).
در فراز هفتادم دعاى جوشن كبیر، حىّ بودن خداوند را این گونه مطرح مىكند:
«یا حیا قبل كل حى، یا حیا بعد كل حى، یا حى الذی لیس كمثله حى، یا حى الذی لا یشاركه حى، یا حى الذی لا یحتاج الى حى، یا حى الذی یمیت كل حى، یا حى الذی یرزق كل حى، یا حیا لم یرث الحیاة من حى، یا حى الذى یحیى الموتى، یا حى یا قیوم» آرى، خداوند زنده است، قبل از هر زنده اى و بعد از هر زنده اى. در زنده بودن، وى را نظیر و شریكى نیست و براى زنده ماندن، نیازمند دیگرى نیست. او زندگان را مى میراند و به همه زنده ها روزى مى بخشد. او زندگى را از زندهاى دیگر به ارث نبرده، بلكه به مردگان نیز زندگى مى بخشد. او زنده و پا برجاست.
معناى حیات درباره ذات پروردگار با دیگران فرق مى كند و مانند سایر صفات الهى، از ذات او جدایى ناپذیر است و در آن فنا راه ندارد «وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ» (فرقان، 58) او در حیات خویش نیازمند تغذیه، تولید مثل، جذب و دفع، كه لازمه حیات موجوداتى همچون انسان و حیوان و گیاه است، نیست. «یا حى الذى لیس كمثله حى»
«الْقَیُّومُ» از ریشهى «قیام»، به كسى گفته مىشود كه روى پاى خود ایستاده و دیگران به او وابسته هستند. (مفردات راغب) كلمهى «الْقَیُّومُ» سه مرتبه در قرآن آمده است و در هر سه مورد در كنار كلمه «الْحَیُّ» قرار دارد.
قیام او از خود اوست، ولى قیام سایر موجودات به وجود اوست. و مراد از قیّومیّت پروردگار، تسلّط و حفاظت و تدبیر كامل او نسبت به مخلوقات است.
قیام او دائمى و همه جانبه است، مى آفریند، روزى مى دهد، هدایت مى كند و مى میراند و لحظهاى غافل نیست.
هر موجود زندهاى براى ادامه ى حیات، نیازمند منبع فیض است. همچون لامپى كه براى ادامه ى روشنى، نیاز به اتصّال برق دارد. تمام موجودات براى زنده شدن باید از «الْحَیُّ» تغذیه شوند و براى ادامه ى زندگى باید از «قیّوم» مایه بگیرند.
امام على علیه السلام مى فرماید: «كل شىء خاضع له و كل شىء قائم به» هر چیزى تسلیم او و هر چیزى وابسته به اوست. (نهج البلاغه، خطبه 108)
نقل كرده اند كه در جنگ بدر رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله مكرّر در سجده مى گفتند: «یا حى یا قیوم» (روح البیان، ج 1، ص 400)
پیام های قسمت های بحث شده در این مقاله از آیه الکرسی:
1ـ هیچ موجودى جز او، ارزش معبود شدن ندارد. «لا إِلهَ إِلَّا هُوَ»
2ـ حیات واقعى و ابدى و همه ى حیاتهاى دیگر از آن اوست. «الْحَیُّ»
3ـ همه چیز دائماً به او بستگى دارد و لحظهاى از تدبیر او خارج نیست. «الْقَیُّومُ»
منابع:
تفسیر نور ج 1
تفسیر نمونه ج 2
نهج البلاغه، خطبه 108، نامهى 31
روح البیان، ج 1
سیره حلبى، ج 3
تفسیر روح المعانى، ج 3
تفسیر المیزان، ج 2
تبیان
بیتوته
اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ ما بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَۆُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (بقره ـ 255)
اللَّه، كه جز او معبودى نیست، زنده و برپادارنده است. نه خوابى سبك او را فرا گیرد و نه خوابى سنگین. آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. كیست آنكه جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت كند. گذشته و آینده آنان را مىداند. و به چیزى از علم او احاطه پیدا نمىكنند مگر به مقدارى كه او بخواهد. كرسى (علم و قدرت) او آسمانها و زمین را در برگرفته و نگهدارى آن دو بر او سنگین نیست و او والا و بزرگ است.
به مناسبت وجود كلمهى «كرسى» در آیه، رسول اكرم صلى اللَّه علیه و آله این آیه «آیة الكرسی» نامید. در روایات شیعه و سنى آمده است كه این آیه به منزلهى قلّه قرآن است و بزرگترین مقام را در میان آیات دارد. (تفسیر روح المعانى، ج 3، ص 10 و تفسیر المیزان، ج 2، ص 354)
در اهمیت و فضیلت این آیه همین بس كه از پیامبر گرامى اسلام صلی الله علیه و آله نقل شده است كه از ابى بن كعب سۆال كرد و فرمود: كدام آیه برترین آیه كتاب اللَّه است؟ عرض كرد: اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، پیامبر صلی الله علیه و آله دست بر سینه او زد و فرمود: دانش بر تو گوارا باد، سوگند به كسى كه جان محمد صلی الله علیه و آله در دست او است این آیه داراى دو زبان و دو لب است كه در پایه عرش الهى تسبیح و تقدیس خدا مىگوید.
در حدیث دیگرى از على علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله مىخوانیم كه فرمود: " برگزیده قرآن سوره بقره و برگزیده بقره، آیة الكرسى است، در آن پنجاه كلمه است و در هر كلمهاى پنجاه بركت است".
همچنین نسبت به تلاوت این آیه سفارش بسیار شده است، از على علیه السلام نقل كردهاند كه فرمود:
بعد از شنیدن فضیلت این آیه، شبى بر من نگذشت، مگر آنكه آیة الكرسی را خوانده باشم. (تفسیر نمونه، ج 2، ص 191 المیزان، ج 2، ص 355)
در این آیه، شانزده مرتبه نام خداوند و صفات او مطرح شده است. به همین سبب آیة الكرسی را شعار و پیام توحید دانستهاند. هر چند در قرآن بارها شعار توحید با بیانات گوناگون مطرح شده است، مانند: «لا إله الا الله» (صافات، 35)، «لا إِلهَ إِلَّا هُوَ» (بقره، 16)، «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ» (انبیاء، 87)، «لا إِلهَ إِلَّا أَنَا» (نحل، 2)، ولى در هیچ كدام آنها مثل آیة الكرسی در كنار شعار توحید، صفات خداوند مطرح نشده است.
مجموعهاى از صفات جمال و جلال او
ابتدا از ذات اقدس الهى و مساله توحید اسماء حسنى و صفات او شروع مىكند، مىفرماید:" خداوند هیچ معبودى جز او نیست" (اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ).
كلمه «إِلهَ» درباره هر معبودى بكار مى رود، خواه حقّ و یا باطل، «أَ فَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ» (فرقان، 43) ولى كلمه «الله» نام ذات مقدّس الهى است. معبودانِ غیر از خدا، از آفریدن مگسى عاجزند «لَنْ یَخْلُقُوا ذُباباً» (حج، 73) و آنان كه به پرستش غیر خدا مى پردازند، از بلنداى توحید به درههاى خوفناك سقوط مى كنند.«وَ مَنْ یُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّیْرُ» (حج، 31) «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» اوّلین صفحه شناسنامهى هر مسلمان است. اوّلین شعار و دعوت پیامبر اسلام صلى اللَّه علیه و آله نیز با همین جمله بود:«قولوا لا إله الا الله تفلحوا» (كنز العمّال، ح 35541) هم چنان كه فرمود: «من قال لا إله الا الله مخلصا دخل الجنة و اخلاصه بها ان تحجزه لا إله الا الله عما حرم الله»
هر كس خالصانه شعار توحید سر دهد، وارد بهشت مىشود و نشان اخلاص او آن است كه گفتن «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» وى را از حرام هاى الهى دور سازد. (ثواب الاعمال، ص 20)
امام صادق علیه السلام فرمودند: «قول لا إله الا الله ثمن الجنة» (بحار الانوار، ج 93، ص 196) گفتن «لا إله الا الله» بهاى بهشت است.
هم چنان كه امام رضا علیه السلام در حدیث قدسى نقل كرده اند: «كلمة لا إله إلا الله حصنى» (بحارالانوار، ج 3، ص 7) كلمهى توحید، دژ مستحكم الهى است.
اعتقاد به توحید، همه ى قدرتها و جاذبه ها را در چشم انسان كوچك و حقیر مى كند. نمونهاى از آثار تربیتى توحید همین است كه مسلمانان در برابر پادشاهان و صاحبان قدرت سجده نمى كردند. در دربار نجاشى پادشاه حبشه، پناهندگان مسلمان گفتند: «لا نسجد الا لله» ما به غیر خدا سجده نمىكنیم. (سیرهى حلبى، ج 1، ص 387) دحیه كلبى یكى دیگر از مسلمانان در كاخ قیصر روم، سجده نكرد و در جواب كاخ نشینان گفت: «لا أسجد لغیر الله» من براى غیر خداوند سجده نمىكنم. (سیره حلبى، ج 3، ص 272)
على علیه السلام فرمودند: «لا تكن عبد غیرك و قد جعلك الله حرا» (نهج البلاغه، نامهى 31) بنده دیگرى مباش كه خداوند تو را آزاد آفریده است.
لازم است مسلمانان هر روز و در هر جا با صداى بلند، اذان بگویند و فریاد آزادى از بندگى خدایان دروغین و طاغوتها را سر دهند. و گوش نوزادان خود را قبل از هر صدایى، با طنین توحید «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» آشنا سازند.
در ادامه آیه مى افزاید:" خداوندى كه زنده و قائم به ذات خویش است و موجودات دیگر عالم، قائم به او هستند" (الْحَیُّ الْقَیُّومُ).
در فراز هفتادم دعاى جوشن كبیر، حىّ بودن خداوند را این گونه مطرح مىكند:
«یا حیا قبل كل حى، یا حیا بعد كل حى، یا حى الذی لیس كمثله حى، یا حى الذی لا یشاركه حى، یا حى الذی لا یحتاج الى حى، یا حى الذی یمیت كل حى، یا حى الذی یرزق كل حى، یا حیا لم یرث الحیاة من حى، یا حى الذى یحیى الموتى، یا حى یا قیوم» آرى، خداوند زنده است، قبل از هر زنده اى و بعد از هر زنده اى. در زنده بودن، وى را نظیر و شریكى نیست و براى زنده ماندن، نیازمند دیگرى نیست. او زندگان را مى میراند و به همه زنده ها روزى مى بخشد. او زندگى را از زندهاى دیگر به ارث نبرده، بلكه به مردگان نیز زندگى مى بخشد. او زنده و پا برجاست.
معناى حیات درباره ذات پروردگار با دیگران فرق مى كند و مانند سایر صفات الهى، از ذات او جدایى ناپذیر است و در آن فنا راه ندارد «وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ» (فرقان، 58) او در حیات خویش نیازمند تغذیه، تولید مثل، جذب و دفع، كه لازمه حیات موجوداتى همچون انسان و حیوان و گیاه است، نیست. «یا حى الذى لیس كمثله حى»
«الْقَیُّومُ» از ریشهى «قیام»، به كسى گفته مىشود كه روى پاى خود ایستاده و دیگران به او وابسته هستند. (مفردات راغب) كلمهى «الْقَیُّومُ» سه مرتبه در قرآن آمده است و در هر سه مورد در كنار كلمه «الْحَیُّ» قرار دارد.
قیام او از خود اوست، ولى قیام سایر موجودات به وجود اوست. و مراد از قیّومیّت پروردگار، تسلّط و حفاظت و تدبیر كامل او نسبت به مخلوقات است.
قیام او دائمى و همه جانبه است، مى آفریند، روزى مى دهد، هدایت مى كند و مى میراند و لحظهاى غافل نیست.
هر موجود زندهاى براى ادامه ى حیات، نیازمند منبع فیض است. همچون لامپى كه براى ادامه ى روشنى، نیاز به اتصّال برق دارد. تمام موجودات براى زنده شدن باید از «الْحَیُّ» تغذیه شوند و براى ادامه ى زندگى باید از «قیّوم» مایه بگیرند.
امام على علیه السلام مى فرماید: «كل شىء خاضع له و كل شىء قائم به» هر چیزى تسلیم او و هر چیزى وابسته به اوست. (نهج البلاغه، خطبه 108)
نقل كرده اند كه در جنگ بدر رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله مكرّر در سجده مى گفتند: «یا حى یا قیوم» (روح البیان، ج 1، ص 400)
پیام های قسمت های بحث شده در این مقاله از آیه الکرسی:
1ـ هیچ موجودى جز او، ارزش معبود شدن ندارد. «لا إِلهَ إِلَّا هُوَ»
2ـ حیات واقعى و ابدى و همه ى حیاتهاى دیگر از آن اوست. «الْحَیُّ»
3ـ همه چیز دائماً به او بستگى دارد و لحظهاى از تدبیر او خارج نیست. «الْقَیُّومُ»
منابع:
تفسیر نور ج 1
تفسیر نمونه ج 2
نهج البلاغه، خطبه 108، نامهى 31
روح البیان، ج 1
سیره حلبى، ج 3
تفسیر روح المعانى، ج 3
تفسیر المیزان، ج 2
تبیان
بیتوته
Similar threads
| Thread starter | عنوان | تالار | پاسخ ها | تاریخ |
|---|---|---|---|---|
| ق | آثار و برکات آیة الکرسی | قرآن كريم | 55 | |
|
شأن نزول آیة الکرسی | قرآن كريم | 0 | |
|
علاقه اندیشمند انگلیسی به آیة الکرسی | قرآن كريم | 0 | |
|
عکس العمل شیطان هنگام نزول آیه الکرسی | قرآن كريم | 0 |