آیت الله العظمی مرحوم آقا مجتبی تهرانی در سخنرانی در روزهای اول ماه رجب سال ۱۴۳۳قمری (۱۳۹۱ خورشیدی) با اشاره به حدیثی از امام محمد باقر (ع) در خصوص هدایت از برکات این ماه سخن گفتند.
روی عَنِ الباقِرِ (عَلَیهِ السَّلامُ) قال: لجابر الجُعفی، یا جابرَ:
« مَن هذَا الَّذی سَأََلَ اللَه تَبارَکَ وَ تَعالی فَلَم یُعطِهِ أََو تَوَکَّلَ عَلَیهِ فَلَم یَکفِهِ أََووَثِقَ بِهِ فَلَم یُنجِهِ» (بحارالانوار، جلد۶۸، صفحه ۱۳۸)
ترجمه: ای جابر! چه کسی از خداوند تبارک و تعالی درخواستی کرده و خداوند درخواست و خواهش او را نپذیرفته و به او عطا نکرده است؟ یا اینکه چه کسی به خداوند توکّل و تکیه کرده و خداوند او را کفایت ننموده است؟
یا اینکه چه کسی است که به خداوند اعتماد و اطمینان کرده و خداوند را نجات و رهایی نداده باشد؟
شرح:
از حضرت باقر (علیه السلام) روایت شده است که حضرت به جابر جُعفی فرمودند:
ای جابِر! چه کسی است که از خداوند در خواست کند و خداوند به او عطا نکند؟ !
حضرت می خواهند بفرمایند که چنین چیزی نشدنی است؛
« مَن هذَا الَّذی سَأََلَ اللَه تَبارَکَ وَ تَعالی فَلَم یُعطِهِ» ، به تعبیر ما یعنی کسی را به من نشان بده که از خدا در خواست کرده و خدا به او عطا نکرده باشد؟ !
« وَ مَن یَتَوَکَّلَ عَلَیهِ فَلَم یَکفِهِ» ، نشانم بده ببینم! کیست که کارش را به خدا واگذار کند و خداوند او را کفایت نکرده و کارش را انجام ندهد؟ !
« وَ مَن وَثِقَ بِهِ فَلَم یُنجِهِ» نشانم بده ببینم! کیست که اعتماد به خدا کند و تکیه گاهش خدا باشد، امّا خدا او را نجات ندهد و از گرفتاری رهایی نبخشد؟ !
در اینجا سه سؤال پشت سر هم مطرح شده است؛ اگر کسی واقعاً از خداوند درخواست کند و غیر او را کارساز نداند، خدا هم عطا می کند، هم کفایت می کند و هم او را نجات می بخشد؛ در این شکّی نیست!
بله! در هر زمانی این طور است؛ امّا در برخی ظرف های زمانی اجابت تسریع می شود؛ برخی مکان ها هم همین طور هستند، مثلاً در مشاهد مشرّفه، مساجد و… زمان ها نیز مانند مکان ها، در سرعت اجابت مدخلیّت دارند.
« طُوبی لِلذّکِرین طُوبی لِلطّائِعینَ» ، خوشا به حال کسانی را که در این ایّام و شب ها به یاد خدا بوده و ذاکر الله تعالی هستند و از او اطاعت می کنند. « وَ یَقُولُ اللهُ تَعالی» ، آن ملک می گوید: خداوند شب های ماه رجب می فرماید: « وَیَقُولُ اللهُ تَعالی اَنَا جَلیسُ مَن جالِسَنی» ، من هم نشین کسانی هستم که با من هم نشین شوند!
« وَ مُطیعُ مَن اَطاعَنی» ، این خیلی بالا است! اطاعت می کنم کسانی را که از من اطاعت کنند!
« وَ غافِرُ مَن اَستَغفَرَنی» ، می آمرزم کسانی را که از من درخواست غفران و آمرزش نمایند!
« اَلشَّهرُ شَهری وَ اَلعَبدُ عَبدی وَ الرَّحمَة ُُ رَحمَتی» ، این ماه، ماه من است! بنده، بندۀ من است! و رحمت، رحمت من!
« مَن دَعانی فی هذَا الشَّهر ِ اَجَبتُهُ» ، هر کس در این ماه، مرا بخواند و صدایم بزند، جوابش می گویم!
« وَ مَن سَئَلَََنی اَعطَیتُهُ» ، اگر کسی از من درخواستی کند به او عطا می نمایم!
« وَ مَن ِ اَستَهدانی هَدَیتُهُ» ، اگر کسی از من راهنمایی بخواهد او را راهنمایی می کنم!
این روایت، روایت مفصّلی است. می فرماید: من این ماه را ریسمانی بین خود و بنده ام قرار داده ام، « وَ فَمَنِ اعتَصَم َ بِهِ وَصَلَ اِلیََّ» ، هر کس این ریسمان را بگیرد، به من می رسد. ماه رجب، ماه خداوند، ماه رحمت خداوند و وسیله ای برای رسیدن به خداوند می باشد.
روی عَنِ الباقِرِ (عَلَیهِ السَّلامُ) قال: لجابر الجُعفی، یا جابرَ:
« مَن هذَا الَّذی سَأََلَ اللَه تَبارَکَ وَ تَعالی فَلَم یُعطِهِ أََو تَوَکَّلَ عَلَیهِ فَلَم یَکفِهِ أََووَثِقَ بِهِ فَلَم یُنجِهِ» (بحارالانوار، جلد۶۸، صفحه ۱۳۸)
ترجمه: ای جابر! چه کسی از خداوند تبارک و تعالی درخواستی کرده و خداوند درخواست و خواهش او را نپذیرفته و به او عطا نکرده است؟ یا اینکه چه کسی به خداوند توکّل و تکیه کرده و خداوند او را کفایت ننموده است؟
یا اینکه چه کسی است که به خداوند اعتماد و اطمینان کرده و خداوند را نجات و رهایی نداده باشد؟
شرح:
از حضرت باقر (علیه السلام) روایت شده است که حضرت به جابر جُعفی فرمودند:
ای جابِر! چه کسی است که از خداوند در خواست کند و خداوند به او عطا نکند؟ !
حضرت می خواهند بفرمایند که چنین چیزی نشدنی است؛
« مَن هذَا الَّذی سَأََلَ اللَه تَبارَکَ وَ تَعالی فَلَم یُعطِهِ» ، به تعبیر ما یعنی کسی را به من نشان بده که از خدا در خواست کرده و خدا به او عطا نکرده باشد؟ !
« وَ مَن یَتَوَکَّلَ عَلَیهِ فَلَم یَکفِهِ» ، نشانم بده ببینم! کیست که کارش را به خدا واگذار کند و خداوند او را کفایت نکرده و کارش را انجام ندهد؟ !
« وَ مَن وَثِقَ بِهِ فَلَم یُنجِهِ» نشانم بده ببینم! کیست که اعتماد به خدا کند و تکیه گاهش خدا باشد، امّا خدا او را نجات ندهد و از گرفتاری رهایی نبخشد؟ !
در اینجا سه سؤال پشت سر هم مطرح شده است؛ اگر کسی واقعاً از خداوند درخواست کند و غیر او را کارساز نداند، خدا هم عطا می کند، هم کفایت می کند و هم او را نجات می بخشد؛ در این شکّی نیست!
بله! در هر زمانی این طور است؛ امّا در برخی ظرف های زمانی اجابت تسریع می شود؛ برخی مکان ها هم همین طور هستند، مثلاً در مشاهد مشرّفه، مساجد و… زمان ها نیز مانند مکان ها، در سرعت اجابت مدخلیّت دارند.
یکی از زمان هایی که در بین سال به این مطلب اختصاص دارد، « ماه رجب» است
در روایتی از پیغمبراکرم است که حضرت فرمودند: خداوند، فرشته ای را در آسمان هفتم قرار داده است که: « یُقالُ لَهُ الدّاعی» ، اسمش « جارچی» است. « داعی» به معنای جارچی، یعنی کسی که کارش جار زدن است.
. وقتی ماه رجب وارد می شود، این فرشته از شب تا به صبح فریاد می زند:
در روایتی از پیغمبراکرم است که حضرت فرمودند: خداوند، فرشته ای را در آسمان هفتم قرار داده است که: « یُقالُ لَهُ الدّاعی» ، اسمش « جارچی» است. « داعی» به معنای جارچی، یعنی کسی که کارش جار زدن است.
. وقتی ماه رجب وارد می شود، این فرشته از شب تا به صبح فریاد می زند:
« طُوبی لِلذّکِرین طُوبی لِلطّائِعینَ» ، خوشا به حال کسانی را که در این ایّام و شب ها به یاد خدا بوده و ذاکر الله تعالی هستند و از او اطاعت می کنند. « وَ یَقُولُ اللهُ تَعالی» ، آن ملک می گوید: خداوند شب های ماه رجب می فرماید: « وَیَقُولُ اللهُ تَعالی اَنَا جَلیسُ مَن جالِسَنی» ، من هم نشین کسانی هستم که با من هم نشین شوند!
« وَ مُطیعُ مَن اَطاعَنی» ، این خیلی بالا است! اطاعت می کنم کسانی را که از من اطاعت کنند!
« وَ غافِرُ مَن اَستَغفَرَنی» ، می آمرزم کسانی را که از من درخواست غفران و آمرزش نمایند!
« اَلشَّهرُ شَهری وَ اَلعَبدُ عَبدی وَ الرَّحمَة ُُ رَحمَتی» ، این ماه، ماه من است! بنده، بندۀ من است! و رحمت، رحمت من!
« مَن دَعانی فی هذَا الشَّهر ِ اَجَبتُهُ» ، هر کس در این ماه، مرا بخواند و صدایم بزند، جوابش می گویم!
« وَ مَن سَئَلَََنی اَعطَیتُهُ» ، اگر کسی از من درخواستی کند به او عطا می نمایم!
« وَ مَن ِ اَستَهدانی هَدَیتُهُ» ، اگر کسی از من راهنمایی بخواهد او را راهنمایی می کنم!
این روایت، روایت مفصّلی است. می فرماید: من این ماه را ریسمانی بین خود و بنده ام قرار داده ام، « وَ فَمَنِ اعتَصَم َ بِهِ وَصَلَ اِلیََّ» ، هر کس این ریسمان را بگیرد، به من می رسد. ماه رجب، ماه خداوند، ماه رحمت خداوند و وسیله ای برای رسیدن به خداوند می باشد.
در روایتی امام صادق (علیه السلام) از پیغمبر اکرم نقل می فرماید که: ماه رجب، ماه استغفار امّت من است؛ بعد می فرماید: رجب را « اَصبّ» گویند، چون رحمت خدا در این ماه به امّت من زیاد ریزش می کند؛ ماه رجب چنین ماهی است. لذا حضرت فرمودند: زیاد در این ماه بگویید: « اََستَغفُرِ اللهَ وَ اَسئَلُهُ التَّوبَةَ» ؛ ایشان برای استغفار دیگر سقف هم نمی گذارند، بلکه می فرمایند: زیاد استغفار کنید و در این ماه از رحمت الهی که بر شما ریزش می کند بهره بگیرید!
منبع
منبع
