mohammad Hiresh
عضو جدید
گسل گوشه داغی عامل زمین لرزه اهر و ورزقان
ذکر منبع ضروری است(منبع: مجله علوم زمین شماره76ـ مرداد1391)
ذکر منبع ضروری است(منبع: مجله علوم زمین شماره76ـ مرداد1391)
بنا به تحقیقات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، زمین لرزه اهر و ورزقان براثر عملکرد گسل گوشه داغی بوده است و فعالیت های جدیدی در گسل تبریز در این زمین لرزه مشاهده نمی شود.
دو زمین لرزه با بزرگای 6 و 2/6 عصر شنبه 21 مردادماه شهرستانهای اهر و ورزقان را لرزاند به نحوی که این زمین لرزه ها در شهرهای اطراف از جمله شهرهای تبریز و هریس احساس شد. با توجه به قرارگیری شهر تبریز بر روی گسل باهمین عنوان و نزدیکی گسل گوشه داغی به عنوان عامل بروز زمین لرزه اخیر این سؤال به ذهن همگان می رسد که زمین لرزه ورزقان – اهر تاثیری در گسل تبریز داشته و باعث بروز زمین لرزه بزرگتری خواهد شد؟
دکتر جلیل قلمقاش معاون زمین شناسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات زمین شناسی کشور، درباره این زمین لرزه میگوید: بطور معمول در اثر شکست و جابجایی لایه های زمین، امواج زمین لرزه تولید و درپوسته زمین منتشر میشود. انتشار امواج زمین لرزه در پوسته زمین موجب این حرکات شدید و تخریب سازه های ناپایدار میشود.
به گفته قلمقاش زمین لرزه اخیر در اثر فعالیت گسل گوشه داغی درجنوب شهرهای اهر و ورزقان رخ داده است. این گسل باامتداد شرقی – غربی و طول تقریبی15 تا20 کیلومتر در کوه های گوشه داغی قرار دارد. وی افزود با شاره به اینکه پهنه گسل گوشه داغی باعرض 200 متری جاده تبریز – ورزقان نمایان است، این پهنه گسلی در دو محل عرض جاده را بریده است. بطوریکه جابجایی آن به خوبی در آسفالتو گارد ریل این جاده نمایان است. ایشان یادآور شد: نگاهی به حاشیه و خط کشی جاده نشان می دهد که جابجایی افقی گسل 65 سانتیمتر بوده است.
قلمقاش با اشاره به ساز و کار دقیق جابجایی گسل گوشه داغی، تصریح کرد: با مطالعات انجام شده از سوی کارشناسان ما در مراکز تبریز و تهران در اولین ساعات وقوع زلزله ، محل گسل شناسایی و ویژگی آن استخراج شد. بر همین اساس جابجایی راستلغز گسل 20 تا65 سانتیمتر وجابجایی شیب لغز آن حدود 10 تا25 سانتیمتر به گونه معکوس بوده است.
به گفته ایشان در این زمین لرزه سازه هایی که تا اندازه ای اصول ایمنی و ساخت و ساز استاندارد در آنها رعایت شده با تخریب و تلفات کمتری مواجه شده اند که این امر نشان میدهد در آینده باید رعایت اصول مهندسی را در تمام کشور از جمله آذربایجان به عنوان منطقه زلزله خیز رعایت کنیم تا بتوانیم از جان مردم در برابر بلایایی طبیعی حفاظت کنیم.
قلمقاش درباره احتمال تاثیرگذاری گسل گوشه داغی بر روی گسل تبریز به عنوان یک گسل خطرزا، گفت: این گسل تقریباً به موازات گسل تبریز و در60 کیلومتری شمال آن قرار دارد. وی با تاکید بر این که پیش از این که درباره فعالیت گسل تبریز به اظهار نظر بپردازیم بایستی ابتدا ویژگیهای زمین لرزه اخیر را برسی کنیم، افزود: با پلات(جانمایی) داده های دستگاهی ثبت شده و منتشر شده از سوی مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران بر روی نقشه های زمین شناسی و تصاویر ماهواره ای متوجه خواهیم شد که اثر روسطحی کانون زمین لرزه اصلی و پس لرزه های آن دراطراف گسل گوشه داغی و شمال آن قرار می گیرید.
به گفته این کارشناس؛ داده های منتشر شده موسسه بین المللی زلزله و موسسه زلزله شناسی مدیترانه و اروپا همین پراکندگی را نشان میدهد. معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با بیان اینکه وقتی داده های دستگاهی و لرزه ای را بررسی میکنیم متوجه میشویم هیچیک کانون پس لرزه های اخیر بر روی گسل تبریز قرار نمیگیرد، خاطرنشان کرد: این امر به خوبی نشان می دهد طی این روزها تمام زمین لرزه های اصلی و پس لرزه های ثبت شده مربوط به فعالیت گسل گوشه داغی بوده و به گسل تبریز ربطی ندارد و رخداد جدیدی در گسل تبریز روی نداده است.
قلمقاش با اشاره به برخی اظهارات مبنی برتاثیر فعالیت گسل گوشه داغی بر روی گسل تبریز گفت: امکان شناسایی زمان دقیق بروز هیچ زمین لرزه ای وجود ندارد و نمی توان اذعان داشت که در چه زمانی در آینده زمین لرزه جدیدی رخ خواهد داد. قلمقاش یادآور شد: از نظر تئوری امکان تاثیر زمین لرزه یک گسل برروی فعالیت گسل دیگر وجود دارد اماموضوع مهم این است که زمان تاثیر آن و زمین لرزه جدید قابل پیش بینی نیست.
قلمقاش با تاکید بر اینکه گسل تبریز یک گسل فعال است و ممکن است روزی فعالیت کند، افزود: بایستی در برنامه های استان امکانات لازم برای مطالعات بیشتر گسل تبریز پیش بینی شود همچنین لازم است شبکه لرزه نگاری استان آذربایجان شرقی و کشور توسعه داده شود تا امکان دستیابی به داده های قابل اطمینان بیشتری وجود داشته باشد. از سویی دیگر باتوجه به قرارگیری سرزمین ایران بر روی کمربند زلزله خیزی دنیا مهمترین راهکار کاهش تلفات در زمین لرزه های آینده مقاوم سازی سازه های مسکونی ،اداری، صنعتی و... است و دراستان آذربایجان شرقی هم مقاوم سازی باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
قلمقاش افزود:مناطق تبریز و ورزقان تحت فشار زیادی قرار دارند و گسل گوشه داغی و گسل تبریز به شکلی این انرژی را مستهلک می کنند. لذا وقتی بخشی از این انرژی توسط گسل گوشه داغی در زمین لرزه اصلی و پس لرزه های متعدد آن آزاد می شود تا اندازه ای احتمال رخداد آتی گسل تبریز کاسته می شود و یا شاید به نوعی کمی به تاخیر می افتد.(دوباره لازم به ذکراست ذکر منبع ضروری است و بنده فقط انرا تایپ کرده ام)
دو زمین لرزه با بزرگای 6 و 2/6 عصر شنبه 21 مردادماه شهرستانهای اهر و ورزقان را لرزاند به نحوی که این زمین لرزه ها در شهرهای اطراف از جمله شهرهای تبریز و هریس احساس شد. با توجه به قرارگیری شهر تبریز بر روی گسل باهمین عنوان و نزدیکی گسل گوشه داغی به عنوان عامل بروز زمین لرزه اخیر این سؤال به ذهن همگان می رسد که زمین لرزه ورزقان – اهر تاثیری در گسل تبریز داشته و باعث بروز زمین لرزه بزرگتری خواهد شد؟
دکتر جلیل قلمقاش معاون زمین شناسی سازمان زمین شناسی و اکتشافات زمین شناسی کشور، درباره این زمین لرزه میگوید: بطور معمول در اثر شکست و جابجایی لایه های زمین، امواج زمین لرزه تولید و درپوسته زمین منتشر میشود. انتشار امواج زمین لرزه در پوسته زمین موجب این حرکات شدید و تخریب سازه های ناپایدار میشود.
به گفته قلمقاش زمین لرزه اخیر در اثر فعالیت گسل گوشه داغی درجنوب شهرهای اهر و ورزقان رخ داده است. این گسل باامتداد شرقی – غربی و طول تقریبی15 تا20 کیلومتر در کوه های گوشه داغی قرار دارد. وی افزود با شاره به اینکه پهنه گسل گوشه داغی باعرض 200 متری جاده تبریز – ورزقان نمایان است، این پهنه گسلی در دو محل عرض جاده را بریده است. بطوریکه جابجایی آن به خوبی در آسفالتو گارد ریل این جاده نمایان است. ایشان یادآور شد: نگاهی به حاشیه و خط کشی جاده نشان می دهد که جابجایی افقی گسل 65 سانتیمتر بوده است.
قلمقاش با اشاره به ساز و کار دقیق جابجایی گسل گوشه داغی، تصریح کرد: با مطالعات انجام شده از سوی کارشناسان ما در مراکز تبریز و تهران در اولین ساعات وقوع زلزله ، محل گسل شناسایی و ویژگی آن استخراج شد. بر همین اساس جابجایی راستلغز گسل 20 تا65 سانتیمتر وجابجایی شیب لغز آن حدود 10 تا25 سانتیمتر به گونه معکوس بوده است.
به گفته ایشان در این زمین لرزه سازه هایی که تا اندازه ای اصول ایمنی و ساخت و ساز استاندارد در آنها رعایت شده با تخریب و تلفات کمتری مواجه شده اند که این امر نشان میدهد در آینده باید رعایت اصول مهندسی را در تمام کشور از جمله آذربایجان به عنوان منطقه زلزله خیز رعایت کنیم تا بتوانیم از جان مردم در برابر بلایایی طبیعی حفاظت کنیم.
قلمقاش درباره احتمال تاثیرگذاری گسل گوشه داغی بر روی گسل تبریز به عنوان یک گسل خطرزا، گفت: این گسل تقریباً به موازات گسل تبریز و در60 کیلومتری شمال آن قرار دارد. وی با تاکید بر این که پیش از این که درباره فعالیت گسل تبریز به اظهار نظر بپردازیم بایستی ابتدا ویژگیهای زمین لرزه اخیر را برسی کنیم، افزود: با پلات(جانمایی) داده های دستگاهی ثبت شده و منتشر شده از سوی مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران بر روی نقشه های زمین شناسی و تصاویر ماهواره ای متوجه خواهیم شد که اثر روسطحی کانون زمین لرزه اصلی و پس لرزه های آن دراطراف گسل گوشه داغی و شمال آن قرار می گیرید.
به گفته این کارشناس؛ داده های منتشر شده موسسه بین المللی زلزله و موسسه زلزله شناسی مدیترانه و اروپا همین پراکندگی را نشان میدهد. معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با بیان اینکه وقتی داده های دستگاهی و لرزه ای را بررسی میکنیم متوجه میشویم هیچیک کانون پس لرزه های اخیر بر روی گسل تبریز قرار نمیگیرد، خاطرنشان کرد: این امر به خوبی نشان می دهد طی این روزها تمام زمین لرزه های اصلی و پس لرزه های ثبت شده مربوط به فعالیت گسل گوشه داغی بوده و به گسل تبریز ربطی ندارد و رخداد جدیدی در گسل تبریز روی نداده است.
قلمقاش با اشاره به برخی اظهارات مبنی برتاثیر فعالیت گسل گوشه داغی بر روی گسل تبریز گفت: امکان شناسایی زمان دقیق بروز هیچ زمین لرزه ای وجود ندارد و نمی توان اذعان داشت که در چه زمانی در آینده زمین لرزه جدیدی رخ خواهد داد. قلمقاش یادآور شد: از نظر تئوری امکان تاثیر زمین لرزه یک گسل برروی فعالیت گسل دیگر وجود دارد اماموضوع مهم این است که زمان تاثیر آن و زمین لرزه جدید قابل پیش بینی نیست.
قلمقاش با تاکید بر اینکه گسل تبریز یک گسل فعال است و ممکن است روزی فعالیت کند، افزود: بایستی در برنامه های استان امکانات لازم برای مطالعات بیشتر گسل تبریز پیش بینی شود همچنین لازم است شبکه لرزه نگاری استان آذربایجان شرقی و کشور توسعه داده شود تا امکان دستیابی به داده های قابل اطمینان بیشتری وجود داشته باشد. از سویی دیگر باتوجه به قرارگیری سرزمین ایران بر روی کمربند زلزله خیزی دنیا مهمترین راهکار کاهش تلفات در زمین لرزه های آینده مقاوم سازی سازه های مسکونی ،اداری، صنعتی و... است و دراستان آذربایجان شرقی هم مقاوم سازی باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
قلمقاش افزود:مناطق تبریز و ورزقان تحت فشار زیادی قرار دارند و گسل گوشه داغی و گسل تبریز به شکلی این انرژی را مستهلک می کنند. لذا وقتی بخشی از این انرژی توسط گسل گوشه داغی در زمین لرزه اصلی و پس لرزه های متعدد آن آزاد می شود تا اندازه ای احتمال رخداد آتی گسل تبریز کاسته می شود و یا شاید به نوعی کمی به تاخیر می افتد.(دوباره لازم به ذکراست ذکر منبع ضروری است و بنده فقط انرا تایپ کرده ام)
