محققان دانشگاه پزشکی وین امکان استفاده از آزمایش خون برای تشخیص افسردگی را تایید کردهاند. به گزارش سرویس پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در حالی که انجام آزمایشهای خون برای تشخیص بیماریهای روانی تا این اواخر غیرممکن تصور میشد، مطالعه اخیر نشان میدهد میتوان افسردگی را با این روش تشخیص داد. انتقالدهنده سروتونین (SERT)، پروتئینی در غشای سلولی است که انتقال ناقل عصبی سروتونین (هورمون شادی) را به درون سلول آسان میکند. در مغز، سروتونین شبکههای افسردگی عصبی را کنترل میکند و مشکلات افسردگی میتواند ناشی از کمبود سروتونین باشد؛ در نتیجه، این ماده هدفی مهم برای داروهای ضدافسردگی است. با این حال، انتقالدهنده سروتونین در مقادیر بزرگ در دیگر اندامهای متعدد مانند رودهها یا خون نیز وجود دارد و مطالعات جدید نشان دادهاند سروتونین در خون دقیقا مانند مغز عمل میکند. این ماده در خون تضمین میکند که پلاکتهای خونی تراکم مناسب سروتونین در پلاسمای خون را حفظ میکنند. دانشمندان دانشگاه وین از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی کاربردی از مغز و بررسیهای دارویی برای نشاندادن این نکته استفاده کردند که رابطهای نزدیک بین سرعت جذب سروتونین در پلاکتهای خونی و عملکرد شبکه افسردگی در مغز وجود دارد. گفته میشود، این شبکه طی فرآیندهای فکری پیچیده فعالانه سرکوب میشود، اما بیماران مبتلا به افسردگی سرکوبکردن آن را حین فرآیندهای فکری دشوار مییابند و چنین موضوعی منجر به بروز افکار منفی میشود. این نخستین مطالعهای است که قادر به پیشبینی فعالیت شبکه افسردگی در مغز با استفاده از آزمایش خون شده است.
تشخیص افسردگی با آزمایش خون محققان دانشگاه نورث وسترن آمریکا می گویند، آزمایش خونی را ابداع کرده اند که به کمک آن می توان افسردگی را تشخیص داد.
به گزارش گروه علمی ایرنا از بی بی سی، این آزمایش خون کمک می کند تا برای هر فرد مبتلا به افسردگی درمان مناسب در نظر گرفته شود.
' اوا ردی ' یکی از محققان اصلی این پژوهش می گوید: این آزمایش مشابه اندازه گیری چربی خون یا قند بالا است و روانپزشکی را وارد قرن بیست و یکم می کند.
به این ترتیب تشخیص علمی افسردگی به همان صورتی که فشار خون بالا یا کلسترول بالا تشخیص داده می شود ممکن شده است.
این تست را در هر آزمایشگاهی می توان انجام داد و در واقع اندازه گیری 9 مولکول RNA در خون است.
RNA مولکول هایی هستند که رمزهای ژنتیکی DNA را ترجمه و دستورالعمل های آن را به صورت پیام منتقل می کنند.
دکتر ردی که 16 سال برای این آزمایش خون تحقیق کرده است می گوید: به باور او بسیاری از بیماری ها تغییراتی در خون ایجاد می کنند که می توان از روی آنها به تشخیص بیماری رسید، به عبارت دیگر مواد شیمیایی موجود در خون را می توان به عنوان ' ردپای آسیب اعصاب' (neurodegenerative fingerprint) در نظر گرفت.
افسردگی شایعترین بیماری روانپزشکی است و در دنیا بیش از 350 میلیون نفر به آن مبتلا هستند
دکتر ردی می گوید: چون عقیده داشتم افسردگی هم مانند بیماری های دیگر است با تحقیق بر روی حیوانات مولکول هایی را که وجود آنها در خون نشانه افسردگی باشد شناسایی کردم و بعد به دنبال مولکول های مشابه در انسان گشتم.
مطالعه روی حیوانات نشان داده بود 26 ماده با استرس و برخی ویژگی های ژنتیکی در ارتباط هستند.
تحقیق دکتر ردی و همکارانش بر روی انسان نشان داد از میان این 26 مولکول، 9 مولکول در مبتلایان به افسردگی بالاتر از افراد سالم است.
*** تحول در تشخیص بیماری های روانپزشکی
تا به حال تشخیص افسردگی فقط به صورت بالینی امکان پذیر بوده است، با مشاوره حضوری ( و نیز پرسش نامه)، خلق بیمار ارزیابی می شود و بعد نتایج با مجموعه ای از معیارهای مشخص تطبیق داده می شود.
*** علایم اصلی افسردگی
**احساس اندوه یا خلق پایین تقریبا هر روز
**از دست دادن علاقه یا توان لذت بردن از بیشتر فعالیت های زندگی روزمره
**خستگی و بی انرژی بودن
**احساس بی ارزش بودن یا احساس گناه شدید
**اشتغال ذهنی با فکر مرگ یا خودکشی
**کاهش توان فکر کردن و تمرکز و دشواری در تصمیم گیری
**پریشان حالی یا کندی روانی - حرکتی
**کم خوابی یا پرخوابی
**تغییر اشتها یا کاهش وزن
با این حال بسیاری از بیماران ممکن است قادر نباشند حالات خود را به خوبی توصیف کنند یا ممکن است در درک سوال ها دچار مشکل باشند.
بنابراین امکان دارد بیماری تشخیص داده نشود یا در برخی موارد تشخیص بیماری درست نباشد.
به گفته دیوید مور پرفسور طب پیشگیری که به همراه دکتر ردی این تحقیق را در نشریه روانپزشکی کاربردی منتشر کرده اند، علایمی مانند خستگی و کم بودن انرژی، حال بد، خلق پایین و کاهش اشتها و اضطراب و بی خوابی که از علایم افسردگی هستند در بیماری های دیگر و همچنین دیگر بیماری های روانپزشکی مشترک هستند.
'سلامت روان از صد سال پیش تغییری نکرده، یعنی بیماری ها و اختلالات با علایم بالینی تشخیص داده می شوند.'
با این حال به ویژه در یکی دو سال گذشته جستجوی محققان برای یافتن نشانه های ژنتیکی و مولکولی در مبتلایان به نتایج بی سابقه ای در زمینه بیماری های روانپزشکی از جمله افسردگی و کلیک اسکیزوفرنی رسیده و در نگرش به این بیماری ها تحولی اساسی ایجاد کرده است.
*** روش تحقیق
برای این تحقیق 32 بیمار 12 تا 79 ساله مبتلا به افسردگی را با 32 فرد سالم در همان گروه سنی مقایسه کردند و دیدند 9 مولکول مختلف در خون این افراد متفاوت است.
این افراد 18 هفته تحت روان درمانی قرار گرفتند و این 9 مولکول در کسانی که به درمان جواب داده بودند کاهش یافته بود اما در کسانی که به درمان جواب نداده بودند این مواد همچنان بالا بود.
*** زنان بیشتر از مردان به افسردگی مبتلا می شوند
دکتر مور می گوید: در حال حاضر می دانیم که دارو در درمان افسردگی موثر است اما نه در همه موارد و می دانیم روان درمانی در درمان افسردگی مفید است اما نه در همه موارد.'
اما با اندازه گیری این 9 مولکول هم می توان ارزیابی کرد که روان درمانی برای چه کسانی مناسب است و هم تشخیص داد چه کسانی در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند.
از این رو این اولین آزمایشی است که به صورت عینی و قابل اندازه گیری سود مندی رفتار درمانی شناختی (Cognitive Behavioral Therapy) را نشان داده است.
محققان معتقدند چون افسردگی اغلب پیش از بروز علایم آلزایمر و پارکینسون ظاهر می شود اندازه گیری این مواد در خون می تواند به تشخیص زود هنگام این بیماری ها نیز کمک کند.
دکتر ردی و تیم تحقیقاتی اش پیش از این آزمایش خونی را برای تشخیص افسردگی در نوجوانان ابداع کرده بودند.
شروع افسردگی در اواخر دوره نوجوانی در 25 درصد موارد ابتلا رخ می دهد و معمولا پیش آگهی بدتری از افسردگی بزرگسالان دارد.
در قدم بعدی دکتر ردی قصد دارد این تست را در جمعیت بزرگتری به آزمایش بگذارد و بررسی کند که آیا از آن می توان در تشخیص بین افسردگی و اختلال دو قطبی (افسردگی - شیدایی) استفاده کرد یا نه.