اندازه گيري دانه ها :
روش هاي زيادي براي اندازه گيري دانه ها موجود است .
روش خطي :كه در آن قطر ميانگين دانه ها اندازه گيري مي شود كه به دو صورت زير انجام مي پذيرد :
روش اول : در اين روش بر روي عكسي كه از سطح مورد نظر داريم خطوط موازي هم رسم مي كنيم كه خطوط بايد با هم هم اندازه باشند سپس از فرمول زير استفاده مي كنيم :
(d = ( n * l1 ) / (z * v
n : تعداد خطوط z : تعداد دانه هاي واقع در روي خطوط
v: بزرگنمايي l1 : اندازه طول پاره خط
نكته :اگر يك دانه روي چندين خط واقع شد در روي هر خط مجدد شمارش مي شود.
روش 2 :يك خط طولاني طوري انتخاب مي كنيم كه ابتدا و انتهاي آن روي مرز دانه قرار گيرد سپس از فرمول زير استفاده مي كنيم.
(d = ( l1 ) / ( z * v
نكته : اين روش بهترين روش براي آلياژهاي تك فاز است .براي دقت بيشتر از خطوط در راستاهاي مختلف استفاده مي كنيم.
روش دايره اي : اندازه گيري سطح ميانگين
دايره اي به شعاع دلخواه مي زنيم. سپس از فرمول زير استفاده مي كنيم
A 1 = ( A R1 ) / ((z + 0.67 n ) * ( v2 )
z : تعداد دانه هايي كه كاملا داخل دايره هستند n : تعداددانه هايي كه روي محيط هستند
روش ميكرومتر :
قطعه را در زير ميكروسكوپ قرار مي دهيم ، بعد از تنظيم وضوح ميكرومتر را صفر ميكنيم سپس در زير ميكروسكوپ صفر ميكرومتر را با اول دانه تنظيم مي كنيم .اگر انتهاي دانه روي يك عدد صحيح قرار گرفت عدد را ميخوانيم ولي اگر بين دو عدد قرارگرفت با چرخاندن درجه ميكرومتر عدد صحيح را به آخر دانه منتقل كرده سپس مقدار اعشار را از روي ميكرومتر مي خوانيم.