هر دو گروه شركت بيمه در اين خصوص نظرات مشابهي را ابراز داشتهاند و تنها در چهار مورد اختلافات مشاهده شده از نظر آماري، معنيدار بوده است: وجود نگرش سنتي حاكم بر فرهنگ سازماني، عدم انعطاف پذيري ساختار سازماني (فعلي) براي پذيرش تغييرات، پيچيدگي محصولات بيمهاي و جذابيت كم آنها براي مشتريان و كمبود نيروي انساني ماهر و آموزش ديده. در اين بين، شركتهاي بيمهاي خصوصي بيشتر نگران «پيچيدگي محصولات بيمهاي و جذابيت كم آنها براي مشتريان» بوده، در حالي كه شركتهاي دولتي در سه زمينه ديگر احساس نگراني داشته و معتقدند كه آنها ميتوانند موانع به كارگيري تجارت الكترونيك باشند.
4-5- قابليتهاي كاربرد تجارت الكترونيك در بيمه
دراين بخش، قابليت كاربردتجارت الكترونيك از دو منظر مورد توجه قرار گرفته است: پتانسيل كاربرد تجارت الكترونيك در فرايندهاي بيمه (زنجيره ارزش) و متناسب بودن محصولات و خدمات بيمه با تجارت الكترونيك.
1-4-5- ميزان تاثير تجارت الكترونيك در زنجيره ارزش بيمه
تقريباً 68 درصد از پاسخگويان معتقدند كه بخشهاي مرتبط با بازاريابي و فروش تا حد زياد و خيلي زياد، پتانسيل لازم را براي به كارگيري تجارت الكترونيك دارند. 64 درصد هم بخشهاي مرتبط با تحقيق و توسعه را براي به كارگيري تجارت الكترونيك مناسب ديدهاند. در مقابل بخشهاي مرتبط با مديريت پرداختها و خسارات و همچنين بخشهاي مرتبط با اداري و پرسنلي، كمترين تاثير را از به كارگيري تجارت الكترونيك خواهند داشت.
شكل شماره 4، ميزان اهميت تجارت الكترونيك براي هر يك از بخشهاي زنجيره ارزش را ارائه ميدهد.
همچنين شكل شماره 5 متوسط نطرات پاسخگويان در خصوص ظرفيتهاي كاربرد تجارت الكترونيك را در هر يك از بخشهاي زنجيره ارزش بيمه، نمايش ميدهد.
2-4-5- ميزان سازگاري محصولات بيمه اي با تجارت الكترونيك
بديهي است كه همه محصولات بيمهاي به يك ميزان قابليت عرضه و فروش در اينترنت را ندارند. ميزان اطلاعات لازم و درجه اهميت (ريسك و بار مالي) مربوط به محصولات/خدمات از عوامل كليدي در اين خصوص هستند. هر چقدر پيچيدگي محصولات/خدمات بيشتر باشد، پتانسيل فروش آنها از طريق اينترنت كمتر خواهد بود.
بر اساس نتايج اين تحقيق، از بين محصولات بيمهاي موجود در كشور، بيشترين پتانسيلهاي بهرهگيري از تجارت الكترونيك به بيمههاي اتومبيل، باربري، عمر و اشخاص مربوط ميشوند. به عبارت ديگر، اين بيمهها بيشترين شانس را براي عرضه و فروش به صورت «برخط» دارند. شكل شماره 6، متوسط نظرات پاسخگويان را در مورد ميزان قابليت فروش هر يك از بيمهها از طريق اينترنت نشان ميدهد.
5-5- مزايا و منافع متصور از به كارگيري تجارت الكترونيك
اگرچه شواهد و قراين موجود در صنعت بيمه كشور تاكنون دال بر عدم به كارگيري تجارت الكترونيك بوده و به نظر ميرسد كه راه درازي براي پيادهسازي اين مهم در صنعت بيمه پيش روست، ولي در صورت به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي، منافع و مزاياي شاياني براي اين شركتها به ارمغان خواهد داشت. تقريباً همه پاسخگويان متفقالقول معتقدند كه به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي باعث بهبود وجهه شركت، به عنوان يك شركت پيشتاز و نو در بازار خواهد شد. دومين منفعت از تجارت الكترونيك به «تسهيل همكاري و انتقال دانش ميان ذينفعان (سهامداران، نمايندگيها و كارگزاريها)» مربوط ميشود كه تقريباً همه پاسخگويان در اين خصوص هم عقيده بودهاند.
تقريباً 83 درصد از آنها هم بر تاثير مثبت تجارت الكترونيك بر تبليغات و ترويج محصولات بيمهاي اذعان داشتهاند. به عبارت ديگر، به كارگيري تجارت الكترونيك باعث ارتقاي توان تبليغات و ترويج محصولات با هزينههاي كمتر در اين شركتها خواهد شد.گسترش ارتباط با مشتريان و تسريع در ارائه خدمات مورد نظر به آنها، چهارمين مزيت به كارگيري اين مهم در شركتهاي بيمهاي است.
شكل شماره 7، نظرات پاسخگويان را در خصوص 12 مزيت عمده حاصل از پيادهسازي و به كارگيري تجارت الكترونيك نشان ميدهد.
6- نتيجهگيري و پيشنهادها
با يك نگاه اجمالي به وضعيت كسب و كارها در دنيا، نتيجه مي شود كه اين صنايع با توجه به ماهيت فعاليتي خود دستخوش تغييرات عمده بوده و در هر 5 سال حداقل پذيراي روشهاي جديد در انجام فعاليتها بودهاند. براي مثال، مباحث مربوط به تنوع محصولات و مديريت كيفيت در دهه 80 ميلادي و معرفي استانداردهاي مربوط مانند ايزو و حتي در سـالهاي اخيـر مباحثي مانند شش سيگـما و
معيارهاي ارزيابي نوين مانند EFQM باعث رشد و تعالي كسب و كارها شده و در نتيجه در حال حاضر شاهد بقا و رشد شركتهايي هستيم كه به نحوي از اين اين موضوعات استقبال كردهاند. در اين بين نيز صنايع مختلف كشور مستثني نبوده و عليرغم حمايتهاي دولتي از اكثر صنايع، افت و خيزهاي زيادي را در اين خصوص شاهد بودهايم.
رشد و گسترش بهرهگيري از اينترنت در برخي از فعاليتهاي كسب و كارها از اواسط دهه 90 ميلادي، باعث شد تا شركتهاي سنتي با يك چالش روبرو شوند. اگرچه شركتهاي تازه تاسيس و عمدتاً بر مبناي تجارت الكترونيك هر روز در حال جهش هستند، ولي شركتهاي سنتي در حال همخوان كردن برخي از فعاليتهاي كليدي خود با اين نوع تجارت ميباشند. به هر حال، در آينده اي نه چندان دور صنايع مختلف كشور نيز از اين امر مستثني نبوده و در نتيجه تجارت الكترونيك را پياده خواهند كرد. اين مطالعه آيندهنگر بر آن بود كه يك شماي كلي از اهميت و تاثير تجارت الكترونيك را در صنعت بيمه كشور متصور سازد.
بر اساس يافتههاي اين تحقيق، كاركنان و شاغلان در صنعت بيمه كشور ديدگاه و نگرش مثبتي نسبت به پيادهسازي و به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي داشته و به طور كلي اغلب آنها تجارت الكترونيك را به صورت يك فرصت (در مقابل تهديد و يا چالش) قلمداد كرده و تا حد زيادي به كارگيري تجارت الكترونيك را در شركت خود ضروري عنوان كردهاند. مهمترين چالشهاي پيش روي شركتهاي بيمهاي در به كارگيري تجارت الكترونيك مربوط به «آماده نبودن ساير بخشهاي پشتيبان (مانند پول الكترونيكي، شبكه مخابراتي و ....)» و «نبود قوانين و مقررات ضروري (امضاي الكترونيكي، كپي رايت و...)» بوده كه لازم است در اين خصوص اقدامات لازم صورت پذيرد. بخشهاي مربوط به بازاريابي و فروش و همچنين تحقيق و توسعه، بيشترين قابليت را در به كارگيري تجارت الكترونيك داشته و از طرف ديگر بيمههاي اتومبيل، باربري، عمر و اشخاص بيشترين سازگاري براي فروش برخط را دارند. همچنين بهبود وجهه شركت به عنوان يك شركت پيشتاز و جديد، تسهيل همكاري و انتقال دانش ميان ذينفعان (سهامداران، نمايندگيها و كارگزاريها)، كاهش هزينههاي سرمايهگذاري مورد نياز براي ايجاد وگسترش شبكه نمايندگيها، كاهش هزينههاي تمام شده براي عرضه محصولات/ خدماتوگسترشكسبو كار با حذف محدوديتهاي جغرافيايي از جمله مهمترين مزايا و منافع به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمه محسوب مي شوند.
با توجه به اينكه در اين تحقيق، شركتهاي بيمهاي مورد مطالعه قرار گرفتند، پيشنهاد مي شود در تحقيقات بعدي نظرات ذينفعان مانند كارگزاران و سهامداران نيز مورد مطالعه قرار گيرند. همچنين بررسي نظرات مشتريان (حقيقيوحقوقي)، شركتهاي ارائه كننده خدمات اينترنتي و حتي ساير بخشهاي پشتيبان مانند بانك ها، مخابرات و بخشهاي حقوقي و قانونگذاري كشور ميتواند راهگشا باشد. كنكاش بيشتر در اين خصوص قبل از تعجيل در پذيرش و به كارگيري تجارت الكترونيك در صنعت بيمه كشور اكيداً توصيه شده و اميد است كه از اندك فرصت موجود در اين خصوص بهره لازم گرفته شود.•
4-5- قابليتهاي كاربرد تجارت الكترونيك در بيمه
دراين بخش، قابليت كاربردتجارت الكترونيك از دو منظر مورد توجه قرار گرفته است: پتانسيل كاربرد تجارت الكترونيك در فرايندهاي بيمه (زنجيره ارزش) و متناسب بودن محصولات و خدمات بيمه با تجارت الكترونيك.
1-4-5- ميزان تاثير تجارت الكترونيك در زنجيره ارزش بيمه
تقريباً 68 درصد از پاسخگويان معتقدند كه بخشهاي مرتبط با بازاريابي و فروش تا حد زياد و خيلي زياد، پتانسيل لازم را براي به كارگيري تجارت الكترونيك دارند. 64 درصد هم بخشهاي مرتبط با تحقيق و توسعه را براي به كارگيري تجارت الكترونيك مناسب ديدهاند. در مقابل بخشهاي مرتبط با مديريت پرداختها و خسارات و همچنين بخشهاي مرتبط با اداري و پرسنلي، كمترين تاثير را از به كارگيري تجارت الكترونيك خواهند داشت.
شكل شماره 4، ميزان اهميت تجارت الكترونيك براي هر يك از بخشهاي زنجيره ارزش را ارائه ميدهد.
همچنين شكل شماره 5 متوسط نطرات پاسخگويان در خصوص ظرفيتهاي كاربرد تجارت الكترونيك را در هر يك از بخشهاي زنجيره ارزش بيمه، نمايش ميدهد.
2-4-5- ميزان سازگاري محصولات بيمه اي با تجارت الكترونيك
بديهي است كه همه محصولات بيمهاي به يك ميزان قابليت عرضه و فروش در اينترنت را ندارند. ميزان اطلاعات لازم و درجه اهميت (ريسك و بار مالي) مربوط به محصولات/خدمات از عوامل كليدي در اين خصوص هستند. هر چقدر پيچيدگي محصولات/خدمات بيشتر باشد، پتانسيل فروش آنها از طريق اينترنت كمتر خواهد بود.
بر اساس نتايج اين تحقيق، از بين محصولات بيمهاي موجود در كشور، بيشترين پتانسيلهاي بهرهگيري از تجارت الكترونيك به بيمههاي اتومبيل، باربري، عمر و اشخاص مربوط ميشوند. به عبارت ديگر، اين بيمهها بيشترين شانس را براي عرضه و فروش به صورت «برخط» دارند. شكل شماره 6، متوسط نظرات پاسخگويان را در مورد ميزان قابليت فروش هر يك از بيمهها از طريق اينترنت نشان ميدهد.
5-5- مزايا و منافع متصور از به كارگيري تجارت الكترونيك
اگرچه شواهد و قراين موجود در صنعت بيمه كشور تاكنون دال بر عدم به كارگيري تجارت الكترونيك بوده و به نظر ميرسد كه راه درازي براي پيادهسازي اين مهم در صنعت بيمه پيش روست، ولي در صورت به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي، منافع و مزاياي شاياني براي اين شركتها به ارمغان خواهد داشت. تقريباً همه پاسخگويان متفقالقول معتقدند كه به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي باعث بهبود وجهه شركت، به عنوان يك شركت پيشتاز و نو در بازار خواهد شد. دومين منفعت از تجارت الكترونيك به «تسهيل همكاري و انتقال دانش ميان ذينفعان (سهامداران، نمايندگيها و كارگزاريها)» مربوط ميشود كه تقريباً همه پاسخگويان در اين خصوص هم عقيده بودهاند.
تقريباً 83 درصد از آنها هم بر تاثير مثبت تجارت الكترونيك بر تبليغات و ترويج محصولات بيمهاي اذعان داشتهاند. به عبارت ديگر، به كارگيري تجارت الكترونيك باعث ارتقاي توان تبليغات و ترويج محصولات با هزينههاي كمتر در اين شركتها خواهد شد.گسترش ارتباط با مشتريان و تسريع در ارائه خدمات مورد نظر به آنها، چهارمين مزيت به كارگيري اين مهم در شركتهاي بيمهاي است.
شكل شماره 7، نظرات پاسخگويان را در خصوص 12 مزيت عمده حاصل از پيادهسازي و به كارگيري تجارت الكترونيك نشان ميدهد.
6- نتيجهگيري و پيشنهادها
با يك نگاه اجمالي به وضعيت كسب و كارها در دنيا، نتيجه مي شود كه اين صنايع با توجه به ماهيت فعاليتي خود دستخوش تغييرات عمده بوده و در هر 5 سال حداقل پذيراي روشهاي جديد در انجام فعاليتها بودهاند. براي مثال، مباحث مربوط به تنوع محصولات و مديريت كيفيت در دهه 80 ميلادي و معرفي استانداردهاي مربوط مانند ايزو و حتي در سـالهاي اخيـر مباحثي مانند شش سيگـما و
معيارهاي ارزيابي نوين مانند EFQM باعث رشد و تعالي كسب و كارها شده و در نتيجه در حال حاضر شاهد بقا و رشد شركتهايي هستيم كه به نحوي از اين اين موضوعات استقبال كردهاند. در اين بين نيز صنايع مختلف كشور مستثني نبوده و عليرغم حمايتهاي دولتي از اكثر صنايع، افت و خيزهاي زيادي را در اين خصوص شاهد بودهايم.
رشد و گسترش بهرهگيري از اينترنت در برخي از فعاليتهاي كسب و كارها از اواسط دهه 90 ميلادي، باعث شد تا شركتهاي سنتي با يك چالش روبرو شوند. اگرچه شركتهاي تازه تاسيس و عمدتاً بر مبناي تجارت الكترونيك هر روز در حال جهش هستند، ولي شركتهاي سنتي در حال همخوان كردن برخي از فعاليتهاي كليدي خود با اين نوع تجارت ميباشند. به هر حال، در آينده اي نه چندان دور صنايع مختلف كشور نيز از اين امر مستثني نبوده و در نتيجه تجارت الكترونيك را پياده خواهند كرد. اين مطالعه آيندهنگر بر آن بود كه يك شماي كلي از اهميت و تاثير تجارت الكترونيك را در صنعت بيمه كشور متصور سازد.
بر اساس يافتههاي اين تحقيق، كاركنان و شاغلان در صنعت بيمه كشور ديدگاه و نگرش مثبتي نسبت به پيادهسازي و به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمهاي داشته و به طور كلي اغلب آنها تجارت الكترونيك را به صورت يك فرصت (در مقابل تهديد و يا چالش) قلمداد كرده و تا حد زيادي به كارگيري تجارت الكترونيك را در شركت خود ضروري عنوان كردهاند. مهمترين چالشهاي پيش روي شركتهاي بيمهاي در به كارگيري تجارت الكترونيك مربوط به «آماده نبودن ساير بخشهاي پشتيبان (مانند پول الكترونيكي، شبكه مخابراتي و ....)» و «نبود قوانين و مقررات ضروري (امضاي الكترونيكي، كپي رايت و...)» بوده كه لازم است در اين خصوص اقدامات لازم صورت پذيرد. بخشهاي مربوط به بازاريابي و فروش و همچنين تحقيق و توسعه، بيشترين قابليت را در به كارگيري تجارت الكترونيك داشته و از طرف ديگر بيمههاي اتومبيل، باربري، عمر و اشخاص بيشترين سازگاري براي فروش برخط را دارند. همچنين بهبود وجهه شركت به عنوان يك شركت پيشتاز و جديد، تسهيل همكاري و انتقال دانش ميان ذينفعان (سهامداران، نمايندگيها و كارگزاريها)، كاهش هزينههاي سرمايهگذاري مورد نياز براي ايجاد وگسترش شبكه نمايندگيها، كاهش هزينههاي تمام شده براي عرضه محصولات/ خدماتوگسترشكسبو كار با حذف محدوديتهاي جغرافيايي از جمله مهمترين مزايا و منافع به كارگيري تجارت الكترونيك در شركتهاي بيمه محسوب مي شوند.
با توجه به اينكه در اين تحقيق، شركتهاي بيمهاي مورد مطالعه قرار گرفتند، پيشنهاد مي شود در تحقيقات بعدي نظرات ذينفعان مانند كارگزاران و سهامداران نيز مورد مطالعه قرار گيرند. همچنين بررسي نظرات مشتريان (حقيقيوحقوقي)، شركتهاي ارائه كننده خدمات اينترنتي و حتي ساير بخشهاي پشتيبان مانند بانك ها، مخابرات و بخشهاي حقوقي و قانونگذاري كشور ميتواند راهگشا باشد. كنكاش بيشتر در اين خصوص قبل از تعجيل در پذيرش و به كارگيري تجارت الكترونيك در صنعت بيمه كشور اكيداً توصيه شده و اميد است كه از اندك فرصت موجود در اين خصوص بهره لازم گرفته شود.•
