پتروشیمی چیست؟


نفت و گاز مواد طبیعی هستند که اهمیت فراوانی در زندگی امروزه انسان دارند . این مواد در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند که بشر امروز بسیار وابسته به این صنایع است صنایعی مانند حمل و نقل ، پوشاک ، صنایع پلاستیک ، حلال های شیمیایی کود های شیمیایی و غیره ...
پتروشیمی نقش اساسی در تامین نیاز های انسان دارند و با تبدیل نفت و گاز به مواد مختلف مورد استفاده در صنایع مختلف ، به عنوان سومین صنعت بزرگ جهان به شمار می اید.
صنعت پتروشیمی در ایران با در اختیار داشتن منابع بزرگ نفتی و گازی از اهمیت ویژه ای برخوردار است به دلیل این که با تبدیل نفت و گاز به فراوردهای دیگر ارزش افزوده زیادی را روی فر اورده های نفتی ایجاد میکند و ارزش انها را افزایش می دهد .



درباره صنعت پتروشیمی بیشتر بدانیم


صنایع پتروشیمی به بخش های بالا دستی و پایین دستی تقسیم می شوند:
در بخش های بالادستی نفت خام و گاز طبیعی تبدیل به خوراک می شوند، این فرایند ممکن است در چندین سطح صورت بگیرد بخش های مانند پتروشیمی های پالایشگاهی واحد های بنیادی واحد های واسطه ای و واحد های نهایی ، که این واحد ها خوراک پتروشیمی های پایین دستی را تولید می کنند موادی از قبیل اتیلن، امونیاک ، پرپیلن ، گوگرد و ...
موادی که در پتروشیمی های پایین دستی تولید می شود و می تواند مستقیم وارد صنایع دیگر شود و در واحد های تولیدی مورد استفاده قرار بگیرد به چند دسته تقسیم می شوند . مواد اولیه پلیمری ، مواد اولیه شیمیای ، میعانات گازی که هر کدام این محصولات به گرید های مختلفی تبدیل می شوند که در صتایع مواد اولیه پلاستیک ، رنگ و رزین ، شویندهای بهداشتی ، روغن های صنعتی ، الیاف مصنوعی ، صنایع نساجی و رنگ های نساجی و ...
مورد استفاده قرار می گیرند .

معرفی برخی از محصولات پتروشیمی:



در اینجا به چند نمونه محصولات پتروشیمی اشاره می کنیم

مواد اولیه پلیمری ( مواد اولیه پلاستیک )
1) پلی اتیلن (PE):
این نوع از پلیمر شایع‌ترین نوع پلاستیک روی زمین است که کلید استفاده‌ی گسترده از PE توانایی آن در تراکم‌های مختلف است که خواص مکانیکی متفاوت را تولید می‌کند.
2) پلی پروپیلن (PP):
این پلیمر معمولاً در صنعت پلاستیک با عنوان Prop شناخته شده است. پروپیلن یکی از سازگارترین ترموپلاست‌ها است که از PE سخت‌تر است اما انعطاف‌پذیری بیشتری دارد و شما می‌توانید آن را در همه نوع وسایلی پیدا کنید.
3) پلی اتیلن ترفتالات (PETE یا PET):
این پلیمر به نام پلی‌استر شناخته می‌شود و با توجه به حجمی که دارد، شایع‌ترین کاربرد آن پارچه است. پلی‌استر به تنهایی یا به طور معمول به عنوان یک پرکننده‌ی ارزان و با دوام برای دیگر الیاف‌ها استفاده می‌شود.
4) اکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS):
از ABS اغلب در صنعت خودروسازی برای کنسول‌ها، پانل‌ها، دیوارها و دریچه‌ها استفاده می‌شود. این نوع از پلیمر هم قوی و هم انعطاف‌پذیر است و هم از نظر شیمیایی مقاوم است و هزینه‌ی تولید نسبتاً کمی دارد.
5) پلی وینیل کلراید (PVC):
این نوع از پلیمر با توجه به ثبات و مقاومت آن در برابر اشعه‌ی ماوراء بنفش و توانایی ترکیب شدن با مواد دیگر برای تولید رزین‌های مکانیکی مختلف به شدت محبوب است اما به دلیل سمی بودن ماهیت این محصول، استفاده از آن کاهش یافته و محدود شده است. از این نوع پلیمر در محصولات متنوع مانند لباس، بسته‌بندی غیر غذایی، لوله، سیم و عایق بندی استفاده می‌شود.
6) پلی آمید (PA):
به طور کلی پلی آمید، تقریباً به عنوان نایلون شناخته شده است و مانند PE در انواع مختلف با خواص مختلف در دسترس است. بسیار قوی است و در محدوده‌ی رنگِ شیری سفید تا تقریباً روشن و شفاف وجود دارد.
7) پلی کربنات (PC):
پلی کربنات پلیمری بسیار سخت، پایدار و شفاف است و در اصل برای ذخیره سازی مواد غذایی که نیاز به قدرت دارند مانند شیشه چه استفاده می شود.
8) پلی استایرن (PS):

پلی استایرن به سه نوع مختلف، قابل تقسیم است. هدف کلی این پلیمر، تولید مواد شکننده و ارزان است که اغلب برای بسته‌بندی محصولات در جعبه‌ها استفاده می‌شوند. یک نوع دیگر از آن که (HIPS) نام دارد، در برابر ضربه بسیار مقاوم و شفاف است که برای تولید اجزای الکتریکی، ظروف غذا و وسایل ساختمانی استفاده می‌شود.
9) پلی اکسیدیلن(POM):
پلی اکسیدیلن معمولاً به عنوان استال شناخته می شود. POM یکی دیگر از پلاستیک‌های مهندسی با قدرت بالا است، نسبت به گرما مقاوم است و اصطکاک کمتری دارد. این نوع پلیمر اغلب برای جابجایی قطعات مکانیکی مانند گیربکس، چرخ دنده، چرخ جانبی و قطعات قفل استفاده می‌شود.
10) پلی اورتان (PU):
یکی از انعطاف‌پذیر‌ترین پلاستیک‌های موجود در این لیست پلی اورتان است و به راحتی با حرارت شکل می‌گیرد؛ هنگامی‌که به تزریق قالب‌های نرم‌تر و فرم‌های بسیار قابل انعطاف نیاز دارند اصولاً از PU استفاده می‌کنند.
همانطور که گفته شد پلیمر همان پلاستیک است که در طیف باور نکردنی‌ای موجود است. با توجه به هزینه‌ی پایین و شکل‌های شگفت‌انگیز که توسط دستگاه بادی پلاستیک تزریقی قابل ارائه است، جای تعجب نیست که قالب‌گیری تزریقی پلاستیکی یکی از قوی‌ترین و گسترده‌ترین فرآیندهای تولیدی است که امروزه استفاده می‌شود.تولید کنندگان برای خرید مواد اولیه پتروشیمی باید از طریق بورس کالا و یا بازار ازاد اقدام نمایند.

بررسی قیمت مواد پتروشیمی:

قیمت مواد پتروشیمی به چند عامل بستگی دارد نرخ ارز ، قیمت نفت خام ، نحوه عرضه پتروشیمی ، میزان رقابت در بورس کالا برای خرید مواد اولیه عوامل تاثیر گزار در قیمت مواد پتروشیمی است
در ایران شرکت صنایع پتروشیمی قیمت جهانی محصولات پتروشیمی را یک شنبه ها در دسته های مختلف اعلام می نماید و دو شنبه ها و سه شنبه ها این محصولات در بورس کالا عرضه می شوند
برای شرکت در بورس قیمت پایه مواد اولیه پلاستیک ، قیمت مواد شیمیایی به صورت پایه عرضه می شود و تولید کنندگان برای خرید مواد اولیه پتروشیمی می توانند تا سقف ده در صد رقابت کنند هر تولید کننده یک کد از وزارت صنعت و تجارت دریافت می نماید و مطابق این کد می تواند تا سقف مشخصی مواد اولیه پتروشیمی را از بورس خرید نمایید.
در صورتی که به هر دلیلی تولید کننده موفق به خرید از بورس کالا نشود باید مواد اولیه مورد نیاز خود را از بازار ازاد تهییه نمایدطبیعتا قیمت مواد پتروشیمی در بورس کالا برای تولید کننده بسیار به صرفه تر از قیمت مواد پتروشیمی در بازار ازاد است
به عنوان مثال قیمت مواد اولیه پلاستیک در بورس تا بین 20 تا 40 در صد با قیمت ان در بازار ازاد تفاوت دارد .در سایت پترو 360 در بخش بورس کالا قیمت مواد پتروشیمی درج شده و در بخش لیست قیمت میتوانید قیمت مواد اولیه پلاستیک و مواد شیمیایی را در بازار ازاد مشاهده نمایید، به توجه به نوسانات قیمتی در بازار ایران قیمت مواد پلاستیک در سایت به صورت لحظه ای توسط تامین کنندگان ثبت می شود .
نوسانات قیمت مواد اولیه پتروشیمی بخاطر عوامل مختلفی به وجود می ایند تغییر نرخ ارز ، تغییر قیمت جهانی نفت ،میزان عرضه پتروشیمی در بازهای زمانی مختلف ، و برخی عوامل کم اهمیت تر مانند مصارف فصلی مثلا در ماه محرم قیمت مواد اولیه پلاستیک ظروف یکبار مصرف افزایش میابد.