این متن از وبسایت صنایع20 (www.sanaye20.ir) گرفته شده است

روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) توسط آقای Sage در سال 1977 ارائه شد. این روش از حروف اول عبارت Interpretive Structural Modelling گرفته شده است و هدف آن طبقه بندی عوامل و شناسایی روابط بین معیارها است. این یک روش کیفی- کمی است که کاربرد زیادی در علوم مختلف دارد. همچنین در این روش می ­توان تحلیل MICMAC را بکار برد که در ادامه این تحلیل نیز بررسی خواهد شد.
گام­های روش ISM

1- تشکیل ماتریس خود تعاملی ساختاری (SSIM) در این گام خبرگان معیارها را به صورت زوجی با یکدیگر در نظر می­ گیرند و بر اساس زیر به مقایسات زوجی پاسخ می ­دهند. یعنی در هر مقایسه دو معیار از حروف V,A,X,O بر اساس تعاریف زیر استفاده می کنند.
  • V: عامل سطر i باعث محقق شدن عامل ستون j می­ شود.
  • A: عامل ستون j باعث محقق شدن عامل سطر i می­ شود.
  • X: هر دوعامل سطر و ستون باعث محقق شدن یکدیگر می­ شوند (عامل i و j رابطه دوطرفه دارند).
  • O: بین عامل سطر و ستون هیچ ارتباطی وجود ندارد.

2- بدست آوردن ماتریس دستیابی اولیه با تبدیل نمادهای ماتریس SSIM به اعداد صفر و یک بر اساس زیر ماتریس دستیابی اولیه بدست می ­آید.
  • اگر نماد خانه ij حرف V باشد در آن خانه عدد 1 و در خانه قرینه عدد صفر گذاشته می ­شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف A باشد در آن خانه عدد صفر و در خانه قرینه عدد 1 گذاشته می­ شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف X باشد در آن خانه عدد 1 و در خانه قرینه نیز عدد 1 گذاشته می ­شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف O باشد در آن خانه عدد صفر و در خانه قرینه نیز عدد صفر گذاشته می­ شود.

3- سازگار کردن ماتریس دستیابی ماتریس دستیابی اولیه باید این قانون بررسی شود که اگر i,j=1 , j,k=1–> i,k=1 . یعنی اگر معیار A با معیار B رابطه داشته باشد و معیار B نیز با معیار C رابطه داشته باشد آن­گاه معیار A نیز باید با C رابطه داشته باشد. 4- تعیین سطح متغیرها در این گام مجموعه معیارهای ورودی (پیش نیاز) و خروجی (دستیابی) برای هر معیار را محاسبه می ­کنیم و سپس عوامل مشترک را نیز مشخص می ­کنیم در این گام معیاری دارای بالاترین سطح ISM است که مجموعه خروجی (دستیابی) با مجموعه مشترک برابر باشد. پس از شناسایی این متغیر یا متغیرها، سطر و ستون آن­ها را از جدول حذف می­ کنیم و عملیات را دوباره بر روی دیگر معیارها تکرار می ­کنیم. 5- ترسیم شبکه تعاملات در این گام با توجه به سطوح معیارها در ISM و روابط بین آن­ها ترسیم شبکه تعاملات ایجاد می­ شود. روش ISM گروهی

اگر چندین خبره داشته باشیم که هر کدام از آن ها یک ماتریس SSIM داشته باشد باید آن­ها را با یکدیگر ادغام کنیم. جهت ادغام کردن ابتدا تک تک ماتریس های پر شده را طبق مرحله 2 به اعداد صفر و 1 تبدیل می کنیم سپس تمام ماتریس های حاصل را درایه های متناظر را باهم جمع می­کنیم و از ماتریس حاصله مقدار مد میگیریم هر عدد که برابر یا کوچکتر از مد بود مقدار صفر و اگر بزرگتر از مد بود مقدار یک می­گیرد سپس وارد مرحله سوم ISM می شویم. تحلیل MICMAC

تجزیه و تحلیل MICMAC بر پایه قدرت نفوذ (تاثیرگذاری) و میزان وابستگی (تاثیرپذیری) هر متغیر شکل گرفته و امکان بررسی بیشتر محدوده هر یک از متغیرها را فراهم می­سازد. در این تحلیل متغیرها به چهار گروه خودمختار، وابسته، پیوندی (رابط) و مستقل تقسیم می­شوند.
خودمختار: میزان وابستگی و قدرت هدایت کمی دارند این معیارها عموما از سیستم جدا می­شوند زیرا دارای اتصالات ضعیف با سیستم هستند. تغییری در این متغیرها باعث تغییر جدی در سیستم نمی­شود.
وابسته: این متغیرها دارای وابستگی قوی و هدایت ضعیف هستند این متغیرها اصولا تاثیرپذیری بالا و تاثیرگذاری کمی روی سیستم دارند. مستقل: این متغیرها دارای وابستگی کم و هدایت بالا می­باشند به عبارتی دیگر تاثیرگذاری بالا و تاثیرپذیری کم از ویژگی­های این متغیرها است. رابط: این متغیرها از وابستگی بالا و قدرت هدایت بالا برخوردارند به عبارتی تاثیرگذاری و تاثیرپذیری این معیارها بسیار بالاست و هر تغییر کوچکی بر روی این متغیرها باعث تغییرات اساسی در سیستم می­شود.

[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]