نمايش نتايج 1 تا 2 از 2

تاپیک: نقشه های توپوگرافی و کاربرد آنها

  1. #1
    مدیر مهندسی شیمی
    مدیر تالار گفتگوی آزاد
    آواتار P O U R I A
    رشته
    مهندسی شیمی
    تاريخ عضويت
    2011/10
    امتیاز
    33772
    پست ها
    26,019

    Post نقشه های توپوگرافی و کاربرد آنها

    نقشه عبارت است از تمام یا قسمتی از سطح زمین که به مقیاس مناسبی کوچک شده و به کمک علایم و نشانه هایی روی سطحی مانند کاغذ می شود. نقشه ها از تنوع بسیاری برخوردارند. از آن جمله است نقشه های جغرافیایی طبیعی یا سیاسی، آب و هواشناسی، توپوگرافی ، زمین شناسی و مانند آن. از این میان نقشه زمین شناسی و توپوگرافی بیش از همه موارد برای زمین شناسان استفاده عملی دارد.
    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]


    مشخصات نقشه
    منحنی های تراز: نقشه های توپوگرافی پستی و بلندی های سطح زمین را توسط خطوطی به نام منحنی تراز یا منحنی میزان نشان می دهند. هر یک از این خطوط از به هم پیوستن نقاط هم ارتفاع در سطح زمین به وجود آمده اند. در واقع منحنی های تراز فصل مشترک سطح زمین با صفحات افقی فرضی اند.

    منحنی های تراز همواره بصورت خطوط بسته اند. البته بسته شدن منحنی ها ممکن است در داخل یا خارج از نقشه صورت میگیرد. ارتفاع منحنی های تراز از یک نقطه مبنا، که معمولاً سطح متوسط دریاهای آزاد است، تعیین می شود. در نقشه های توپوگرافی تهیه شده در کشور ما معمولاً ارتفاع سطح آب در دهانه اروندرود، در محل برخورد با خلیج فارس ( فاو )، به عنوان مبنا گرفته شده است. فاصله دو منحنی تراز مجاور هم، معمولاً با توجه به مقیاس نقشه انتخاب می شود. این فواصل همواره اعدادی صحیح اند. معمولاً برای اجتناب از شلوغی بیش از حد نقشه ارتفاع را برروی همه منحنی های تراز نمی نویسند، بلکه از هر چند منحنی یکی را پررنگتر میکشند و رقم مربوط به ارتفاع را روی آن درج می کنند. در این گونه نقشه ها محل قله کوه ها و برخی از نقاط معین دیگر را با نشانه ای مشخص کرده و ارتفاع آن را کنارش می نویند. در برخی از نقشه ها به همراه منحنی تراز از روش سایه زدن نیز برای هر چه بهتر نشان دادن عوارض توپوگرافی کمک می گرند. روی نقشه های توپوگرافی، علاوه بر منحنی های تراز، نشانه ها و علایم دیگری نیز وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از :

    موقعیت نقشه: وضعیت و جهت نقشه با مشخص کردن امتداد شمال ( مغناطیسی، جغرافیایی یا شبکه ) روی آن تعیین می شود. در حاشیه بیشتر نقشه ها مقدار انحراف شمال مغناطیسی محل از شمال جغرافیایی ذکر می شود. در نقشه هایی که امتداد شمال روی آن مشخص نشده است معمولاً حاشیه سمت راست نقشه از پایین به بالا امتداد شمال را مشخص می کند. موقعیت نقشه ها معمولاً توسط طول و عرض جغرافیایی نشان داده می شود.

    طول جغرافیایی از روی نصف النهارات یعنی کمان هایی که از دو قطب زمین می گذرند، تعیین می شود. مقدار طول جغرافیایی در هر نقطه عبارت است از زاویه بین نصف النهار از آن نقطه تا نصف النهار مبدا. نصف النهار مبدا از رصد خانه گرینویچ انگلستان می گذرد. طول جغرافیایی بسته به این که نقطه مورد نظر در شرق یا غرب گرینویچ قرار داشته باشد از ۰ تا ۱۸۰ درجه شرقی یا غربی بیان می شود.

    به فاصله ی زاویه ای هر نقطه نسبت به خط استوا یا به سخن دیگر زاویه ای که قائم هر محل با سطح استوا می سازد، عرض جغرافیایی گفته می شود. بسته به اینکه نقطه ی مورد نظر در شمال یا جنوب خط استوا قرار گرفته باشد، عرض آن از صفر تا ۹۰ درجه شمالی یا جنوبی تغییر خواهد کرد.

    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]

  2. #2
    مدیر مهندسی شیمی
    مدیر تالار گفتگوی آزاد
    آواتار P O U R I A
    رشته
    مهندسی شیمی
    تاريخ عضويت
    2011/10
    امتیاز
    33772
    پست ها
    26,019

    پيش فرض

    در نقشه ها، طول و عرض جغرافیایی با دقت زیاد ( در حد درجه ، دقیقه، ثانیه ) و به صورت خطی عمو بر هم شبکه بندی می شود. این نوع شبکه بندی که به نام شبکه بندی جغرافیایی موسوم است بین المللی بوده و در تمام نقاط یکسان است. نقشه های تهیه شده برای مناطق مختلف کشور ما تقریباً بین ۴۴ تا ۶۴ درجه طولهای شرقی و ۲۵ تا ۴۰ درجه عرضهای شمالی قرار دارد.

    در بسیاری از نقشه ها علاوه بر شبکه بندی فوق، شبکه بندی دیگری به نام شبکه قائم الزاویه نیز رسم می شود تا توسط آن بتوان مختصات نقاط را برحسب واحدهای خطی مانند متر نیز بدست آورد. این شبکه بندی از یک سری خطوط عمود بر هم که خانه های مربعی شکلی را به وجود می آورند درست شده است. از مشخصات این شبکه بندی این است که کلیه ی خانه های آن یک شکل و یک اندازه است. یکی از سیستم هایی که به این طیق عمل می کند شبکه بندی یو تی ام (UTM)نام دارد. این شبکه بندی مخصوص مناطق واقع در محدوده مدارهای ۸۴ درجه عرض شمالی و ۸۰ درجه عرض عرض جنوبی است و اساس آن ایجاد شبکه های قائم الزاویه صد کیلومتر مربعی در شمال و جنوب خط استوا است. برای مناطق قطبی از شبکه دیگری، به نام یو پی ام (UPM)استفاده می شود.

    یکی از مهمترین اختلافهای بین شبکه لندی جغرافیایی و قائم الزاویه این است که در حالت اول از واحدهایی مانند درجه و دقیقه و ثانیه و در حالت دوم از واحدهایی چون متر و کیلومتر استفاده می شود.

    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]

    بسیاری از نقشه هایی که اخیراً تهیه می شود حاوی دو نوع شبکه بندی جغرافیایی و یوتی ام است.

    در روی زمین، هنگام کار با نقشه، ابتدا آن را توجیه می کنیم. نقشه زمانی توجیه است که شمال آن در جهت شمال طبیعت باشد. در این حالت کلیه امتدادها در روی نقشه به موازات و در جهت امتدادهای مشابه خود در طبیعت قرار می گیرند. مطمئن ترین روش توجیه نقشه در روی زمین استفاده از قطب نما و مطابفت شمال مغناطیسی روی نقشه با جهت شمال عقربه قطب نماست. در جدول ذیل برخی مفاهیمی که در کار با نقشه های توپوگرافی مورد استفاده قرار میگیرند گرد آوری شده است.

    علایم و نشانه ها : برای نشان دادن عوارضی مانند رودخانه، راه، روستا و مانند آنن در نقشه معمولاً از علایم و نشانه های ساده ای، که کم و بیش استاندارد شده اند، استفاده می شود. علاوه برآن در این گونه نقشه ها از رنگها نیز برای هرچه بهتر نشان دادن عوارض استفاده می شود. معمولاً منحنیهای تراز را با رنگ قهوه ای، روییدنیها را با رنگ سبز، رودها، آبراهه ها، چشمه ها، قناتها و مانند آن را به رنگ آبی، راههای اصلی و مناطق مسکونی را برنگ قرمز و بلاخره راههای فرعی و نشانه های جغرافیایی و نام محلها را با رنگ سیاه نشان می دهند. معمولاً فهرست کلیه علایم، نشانه ها ورنگهای به کار رفته در نقشه در حاشیه آن چاپ می شود.

    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]



    کاربرد نقشه های توپوگرافی
    این گونه نقشه ها را برای مقاصد گوناگون و به صورت های مختلف به کاربرد که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:

    شناسایی ناهمواری زمین : با توجه به این نکته اساسی که هرچه منحنیهای تراز به هم نزدیکتر باشند شیب زمین تندتر، و هرچه از هم دورتر باشند شیب کمتر است، به سادگی می توان وضعیت پستی و بلندی ها را روی نقشه توپوگرافی مورد بررسی قرار داد.

    برای تعیین ارتفاع نقطه ای که در حد فاصل دو منحنی تراز قرار گرفته خطی عمود به دو منحنی طرفین نقطه رسم می کنیم. به نحوی که از نقطه ی مورد نظر بگذرد. سپس از روی نسبت فاصله ای که نقطه با دو منحنی طرفین دارد، ارتفاع آن با یک تناسب ساده بدست می آید.

    مقدار شیب هر دامنه را نیز می توان به سادگی از روی منحنی های تراز و با توجه به مقیاس نقشه تعیین کرد.

    تعیین فاصله : فاصله ی دو نقطه را به دو صورت می توان نشان داد. یکی فاصله ی افقی که کوتاهترین فاصله ی بین آن دو نقطه در روی نقشه است و دیگری فاصله ی حقیقی است که فاصله ی دو نقطه را با توجه به پستی و بلندیهای سطح زمین نشان می دهد، درست مانند آنکه طنابی را در فاصله ی بین دو نقطه روی زمین قرار داده و بعد طول آن را اندازه بگیریم. فاصله ی افقی را مستقیماً از روی نقشه و با توجه به مقیاس آن و فاصله ی حقیقی را معمولاً از روی نیمرخ توپوگرافی بین دو نقطه تعیین می کنند.

    تهیه نیمرخ توپوگرافی : در واقع نمایش برش قائم سطح زمین است. نیمرخ توپوگرافی کاربرد زیادی در پروژه های مهندسی راهسازی و آبرسانی، بررسی زمین شناسی و مانند آن دارد.



    منبع :
    زمین شناسی فیزیکی

تاپیک های مشابه

  1. معرفی مبدل های صفحه ای و کاربرد آنها
    توسط shakhta در تالار مکانیک سیالات
    پاسخ ها: 14
    آخرین ارسال: 2017/9/12, 05:26 PM
  2. پاسخ ها: 1
    آخرین ارسال: 2014/3/03, 11:35 PM
  3. اصول تهيه خون و فرآورده هاي آن و كاربرد باليني آنها
    توسط smn_mrkz در تالار زیست سلولی و مولکولی
    پاسخ ها: 2
    آخرین ارسال: 2010/9/04, 04:20 PM
  4. انواع جاذب های ارتعاشی و کاربرد آنها
    توسط eng.bozorgtabar در تالار مکانیک جامدات
    پاسخ ها: 3
    آخرین ارسال: 2010/5/29, 07:19 PM
  5. پاسخ ها: 0
    آخرین ارسال: 2009/6/02, 10:44 AM

عبارت‌های مرتبط

دانلود مقاله کتاب آموزش

برچسب های اين تاپیک

ثبت اين صفحه

ثبت اين صفحه

قوانين ارسال

  • شما نمی‌توانيد تاپيک جديد ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيد پاسخ ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانید فایل ضمیمه ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيدنوشته‌های خود را ويرايش كنيد
  •